- dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima
- arhivski fond:
- Nemački dokumenti sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington)
ukupno trenutno sadrži 84 kompletnih rolni sa ukupno 94175 listova dokumenata
- aktuelno:
- Pretraga kroz beleške uz nemačke dokumente sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington - notes search)
search string 1:
search string 2:
Vojnoistorijski institut je početkom šezdesetih godina dobio od National Archive nemačke zaplenjene dokumetne koji se odnose na Jugoslaviju u obliku mikrofilmova. To je dovelo do značajnog skoka u kvalitetu istoriografskog istraživanja u Jugoslaviji. Oko 2.000 dokumenata je prevedeno i objavljeno u ediciji Zbornika Vojnoistorijskog instituta (takođe dostupnih na sajtu, videti linkove dole). Međutim, radilo se o redakcijskom izboru, a rolne su bile samo ograničeno dostupne iz tehničkih razloga, pa se često postavljalo pitanje reprezentativnosti i pouzdanosti. S obzirom da je danas dostupna velika masa originalnih nemačkih dokumenata iz WW2 u digitalnom formatu, i to ne u obliku nekog redakcijskog izbora, nego svi redom, u obliku kompletnih rolni, i s obzirom da interesovanje postoji, pravljenje neke vrste javnih beleški o sadržaju pojavilo se kao logična i korisna ideja koja može olakšati navigaciju i ubrzati pretragu. Ovaj posao je tek u začetku - na sajtu je trenutno dostupno ukupno 84 kompletnih rolni dokumenata, sa ukupno 94175 listova dokumenata, a broj beleški uz dokumente je trenutno svega 993 (dakle oko 1%) - ali nadamo se značajnom porastu s vremenom.
Beleške radi više istoričara, pa ima dosta stilskih i sadržajnih nedoslednosti. Neka imena navedena su u s-h obliku, a neka u nemačkom originalu, pa je stoga dobra ideja izbegavati dijakritike, ili ponoviti traženu reč u obliku sa i bez dijakritika. Pretraga kroz beleške radi tako što unesete traženu reč (ili deo reči) u jedno polje, a u drugo unesete alternativni oblik pisanja tog pojma, ili neki drugi pojam, i pritisnete dugme "traži!". Pretraga je "case sensitive", odnosno, ako reč u belešci počinje velikim slovom, a Vi je ukucate malim slovima, ta beleška neće biti uvrštena u rezultat. U rezultate će biti uvrštene sve beleške u kojima se nalazi bilo koja od unetih reči. Niz rezultata sa slikama odgovarajućih dokumenata će biti prikazan u novom tabu odnosno prozoru.
Par saveta: S obzirom na aktuelnost, najtraženiji su dokumenti koji se odnose na DM-četnike. Trenutno takvih beleški ima 430. Ako Vas npr zanimaju izveštaji o gubicima, njih u dokumentima ima veoma mnogo, ali su u beleškama slabije zastupljeni. Pri tome treba imati u vidu da se ponekad pojavljuju sa rečju "mrtvih", "mrtav", "poginuli", i varijantama, a ima ih priličan broj koji su obeleženi sa "KIA" - profesionalna deformacija istoričara rata .
- tekuće informacije
- nove knjige
- hronologija NOR-a: na današnji dan dan: mesec:
hronološki podaci za:
- Draža Mihailović

- grad Zagreb
- grad Split
- grad Trst
- Divizija Brandenburg
- 373. legionarska divizija
- 2. diverzantski bataljon NOVH
- 3. diverzantski bataljon NOVH
- Diverzantski bataljon GŠ NOV i PO za Vojvodinu
- 15. slovenačka divizija
- 1. slovenačka udarna brigada Tone Tomšič
- 13. slovenačka udarna brigada Mirko Bračič
- 19. slovenačka udarna brigada Srečko Kosovel
- 11. slovenačka udarna brigada Miloš Zidanšek

1941:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 30-09-1941 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 30-09-1941 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1941-9-30 - Delovi Romanijskog partizanskog bataljona i četnici razbili žandarmerijsku posadu u Ustiprači i spalili žand. st. i pilanu.
1941-9-30 - Na sastanku biroa MK za Cetinje formiran OK KPJ za Cetinje.
1941-9-30 - CK KPH uputio okružnicu br. 3 članovima Partije: izneo političku situaciju, ukazao na greške učinjene u početku ustanka i postavio zadatke u vezi sa širenjem NOB-a u svim delovima Hrvatske. Okružnica je značila veliku pomoć partijskim organizacijama i rukovodstvima.
1941-9-30 - U Karlovcu održano savetovanje Operativnog partijskog rukovodstva OK KPH za Kordun i Baniju, kome je prisustvovao i predstavnik partizanskih jedinica Gorskog kotara i Hrvatskog primorja. Rešeno je da se od postojećih partizanskih jedinica Korduna i Banije formira jedan NOP odred (pet bataljona) a od brojno malih NOP odreda Hrvatskog primorja i Gorskog kotara jedan bataljon.
1941-9-30 - U Zagrebu, na uglu Zvonimirove i Vrbanićeve ulice, udarna grupa napala četiri nemačka avijatičara: dvojicu ubila i jednog ranila.
1941-9-30 - Na Pogledalu (kod Korenice) NOP odredi Škare i Kik napali italijansku kolonu od pet kamiona i ubili 11 a ranili 21 italijanskog vojnika.
1941-9-30 - U blizini Ljubljane, u borbi protiv nemačkih vojnika, poginuo komandir Rašičke partizanske čete, Maks Pečar, narodni heroj.
1941-9-30 - Komandant Užičkog NOP odreda izdao naredbu za mobilizaciju muškaraca od 18 do 40 godina, motornih vozila, bicikla i jahaćih konja sa priborom sa teritorije užičkog okruga. Naredbom su određena mobilizacijska mesta za srezove: užički, požeški, ariljski, moravički, crnogorski, račanski i zlatiborski.
1941-9-30 - Podrinski NOP odred i Kolubarski i Rađevski bataljon Valjevskog NOP odreda organizovali položaj za odbranu na liniji Lipolist-Petkovića-Čokešina-Vidojevica i do 9. oktobra zadržavali prodor nemačke 342. divizije.
1941-9-30 - Objedinjeni delovi severnobanatskog NOP odreda napali nemačku stražu u s. Bašaidu (kod Kikinde) i spalili oko 170 vagona kudelje. 
1941-9-30 - Na pruzi Požarevac-Petrovac delovi Požarevačkog NOP odreda porušili most.
1941-9-30 - U istočnom Sremu nemačka policija otpočela nova hapšenja rodoljuba.
1941-9-30 - U Bečeju grupe skojevaca zapalile veće količine kudelje i isekle tt veze na pruzi Bečej-Srbobran.
1941-9-30 - Srpski naoružani odred pod komandom pukovnika Babića uspeo je da opkoli komunističke bande: moravsku, resavsku i orašku u selu Lukovici. Sve tri bande bile su jake oko 500 ljudi. Borba je zametnuta oko 4 i 40 časova izjutra i trajala je do 16 časova popodne. U borbi je ubijeno 34 bandita a 17 komunista je zarobljeno. Osim toga, po iskazima zarobljenih, komunisti su imali oko 80 ranjenih. Na strani odreda poginulo 2, a ranjeno više njih među kojima i 1 oficir.

1942:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 30-09-1942 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 30-09-1942 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1942-9-30 - Na pl. Motajici jedan ojačani bataljon ustaške Crne legije i četnici Borjanskog odreda (svega 1500 vojnika) okružili i razbili partizanske grupe predviđene za obnavljanje 4. krajiškog NOP odreda -Novak Pivašević-.
1942-9-30 - Između ž. stanica Rama i Ostrožac (na pruzi Mostar-Sarajevo) 3. bataljon 10. hercegovačke NOU brigade porušio prugu i srušio jednu železničku kompoziciju u reku.
1942-9-30 - Kod s. Mliništa (blizu Glamoča) četnici iz zasede ubili vodnika Prateće čete Vrhovnog štaba NOP i DV Jugoslavije Milorada Stanojlovića Miču, narodnog heroja.
1942-9-30 - Jedinice partizanskog bataljona -Josip Kraš- zauzele ustaško-domobransko uporište u s. Vivodini (kod Jastrebarskog).
1942-9-30 - Formiran SNO odbor za o. Vis.
1942-9-30 - Po direktivi OK KPH za Knin formiran gradski NO odbor za Knin.
1942-9-30 - Održana okružna konferencija AFŽ-a za okrug Karlovac, na kojoj je izabran okružni odbor AFŽ-a.
1942-9-30 - U s. Belušino (kod Kruševa) ušao Kruševski NOP odred -Pitu Guli-, zaplenio nešto oružja i održao politički zbor.
1942-9-30 - U rejonu Mavrova formiran Mavrovski NOP odred. Pošto nije mogao opstati, on je u toku zime privremeno rasformiran.
1942-9-30 - U s. Luci (blizu Bora) delovi Timočkog NOP odreda razoružali pet četnika i dva žandarma.
1942-9-30 - U selima Ogaru i Brestaču (kod Rume) delovi 3. NOP odreda 3. operativne zone Hrvatske raspustili opštinske vlasti, zapalili arhive i ubili 1 petokolonaša.

1943:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 30-09-1943 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 30-09-1943 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1943-9-30 - Ministar spoljnih poslova vlade V. Britanije Antoni Idn, primajući akreditive od novog ambasadora izbegličke vlade Kraljevine Jugoslavije Bogoljuba Jeftića, savetovao da izbeglička vlada preduzme inicijativu za izmirenje sa NOV i PO.J.
1943-9-30 - Štab 2. udarnog korpusa NOVJ uputio pismo šefu britanske misije u četničkom štabu u Beranama (sada: Ivangrad): da napusti četnike, i pređe u Štab korpusa radi upoznavanja sa situacijom i sa stavom saveznika u vezi s kapitulacijom Italije i prelaskom italijanskih jedinica na stranu NOVJ.
1943-9-30 - Četničke brigade 1. i 2. beranska, Kolašinska, Jurišna i Andrijevička otpočele napad sa pravca s. Mateševa na 4. proletersku NOU brigadu i 2. bataljon 83. puka italijanske partizanske divizije -Venecija- u Kolašinu. Hitno prebačeni iz Mojkovca, delovi 2. dalmatinske NOU i 2. proleterske NOU brigade, uz sadejstvo Vasojevićkog partizanskog bataljona i Bjelopoljskog bataljona 3. proleterske (sandžačke) NOU brigade, 4. oktobra su protivnapadom razbili četnike i odbacili ih ka s. Mateševu uz gubitke od oko 200 mrtvih i ranjenih. Za izvanrednu požrtvovanost u žestokim višednevnim borbama pri oslobođenju i odbrani Kolašina Vrhovni komandant je pohvalio 4. proletersku NOU brigadu i 2. bataljon 83. puka italijanske partizanske divizije -Venecija-.
1943-9-30 - U s. D. Dubravama i na Globorničkom mostu (kod Ogulina) 3. brigada 7. divizije NOVJ napala i razbila ustaško-domobranske jedinice. Poginulo je 37, ranjeno 5 i zarobljeno 116 ustaša, i domobrana, a sutradan je pohvatano još 114 domobrana i ustaša koji su se probijali ka Ogulinu. Brigada je imala 2 mrtva i 6 ranjenih.
1943-9-30 - Po naređenju GŠ NOV i PO za Sloveniju, zbog fizičke nesposobnosti boraca i unutrašnjih nesuglasica rasformirana Rabska NO brigada, a sposobno ljudstvo uključeno u jedinice 18. divizije NOVJ.
1943-9-30 - U s. Stojdragi (kod Samobora) 4. slovenačka NOU brigada -Matija Gubec-, ojačana artiljerijom, savladala ustašku posadu i zauzela mesto. Poginulo je 10 i ranjeno 25 ustaša, dok se manji deo posade probio. Zaplenjena je veća količina oružja i municije
1943-9-30 - Savinjska četa Štajerskog NOP odreda uništila nemačko uporište u s. Radmirju (kod Mozirja), ubivši 2 i zarobivši 17 vojnika, a zaplenivši 2 p. mitraljeza, 7 automata i ostalo oružje i opremu.
1943-9-30 - U s. Javorju (kod Litije) 5. slovenačka NOU brigada -Ivan Cankar- napala nemačku posadu i nanela joj gubitke od 10 mrtvih i 15 ranjenih. Brigada je zatim, pretrpevu gubitke od 1 mrtvog i 4 ranjena, odustala od daljeg napada.
1943-9-30 - Između s. Lužana i s. Grejača delovi 3. bataljona 1. južnomoravskog NOP odreda miniranjem porušili prugu Niš-Stalać usled čega su iskočili iz koloseka lokomotiva i nekoliko vagona. Poginulo je ili ranjeno 18 nemačkih i bugarskih vojnika.
1943-9-30 - Delovi nemačke 173. rezervne divizije i policijske jedinice, s linije s. Golubinci - s. Vojka - Zemun, otpočeli -čišćenje- jugoistočnog Srema, jednovremeno zatvarajući prugu Stara Pazova - Srem. Mitrovica da bi sprečavale izvlačenje partizanskih snaga na Frušku goru. Oni su do 8. oktobra vršili teror nad stanovništvom, naročito u selima: Šimanovcima, Progaru, Ogaru i Vitojevcima. Jedna četa 3. bataljona 1. sremskog NOP odreda izbegla je sukob s nadmoćnim neprijateljem. 

1944:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 30-09-1944 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 30-09-1944 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1944-9-30 - VŠ NOV i POJ obavestio Štab 2. udarnog korpusa NOVJ da će se, verovatno, nemačke snage, pod zaštitom četnika, povući iz primorskog pojasa; da će na tom području, možda, sa četnicima ostati i manji nemački delovi; da ima informaciju o prebacivanju nemačke 181. pešadijske divizije iz Crne Gore u Srbiju i o prebacivanju Draže Mihailovića iz Srbije u istočnu Bosnu, te nije isključeno da Draža Mihailović krene na Jahorinu ili južnije od nje.
1944-9-30 - Član Politbiroa CK KPJ Edvard Kardelj uputio predlog generalnom sekretaru KPJ Josipu Brozu Titu da se, zbog krupnih grešaka u radu i zbog šovinizma, Andrija Hebrang smeni sa dužnosti sekretara CK KPH.
1944-9-30 - Sedma krajiška udarna brigada 10. udarne divizije NOVJ, ojačana artiljerijskim divizionom, otpočela napad na Travnik. Glavnina je bila prodrla do fabrike duvana, ali, u dvodnevnoj oštroj borbi, grad nije mogla zauzeti zbog jakog otpora neprijatelja. Grad su branile ustaše Kupreškog bataljona, 19. bataljon 1. ustaške posadne brigade, domobrani Brze brigade, policija i žandarmi (ukupne jačine oko 1500 vojnika). Gubici neprijatelja: 61 mrtav i 119 ranjenih, a gubici 7. brigade: 21 mrtav i 64 ranjena borca.
1944-9-30 - U rejonu Komana, s. M, Zagrede i s. Zagarača (kod Danilovgrada) jače četničke snage iz rejona Podgorice (sada: Titograd) i Spuža napale delove 6. crnogorske udarne brigade Primorske operativne grupe i Zetskog NOP odreda. U borbi koja je trajala ceo dan napad četnika je odbijen. Poginulo je 18 četnika a više ih je ranjeno.
1944-9-30 - Jedinice 7. i 11. vojvođanske NOU brigade usleđ intervencije nadmoćnih neprijateljskih snaga iz Šida i s. Erdevika i zbog prebacivanja mađarskih jedinica preko Dunava u rejon između s. Šarengrada i Iloka, u 16 časova prekinule borbu sa blokiranim neprijateljem u glavnoj tvrđavi u Iloku. Brigade su se povukle s plenom natovarenim na oko 170 kola. One su neprijatelju nanele gubitke od 127 poginulih i 65 zarobljenih vojnika i zaplenile, pored ostalog, 1 mitraljez, 250 pušaka i oko 7000 metaka.
1944-9-30 - Kod ž. st. Zabok (na pruzi Zagreb Varaždin) delovi 3. diverzantskog odreda Grupe diverzantskih odreda GŠ NOV i PO za Hrvatsku minirali prugu i srušili teretni voz, uništivši 3 i oštetivši 2 vagona.
1944-9-30 - U Slav. Požegi svečano otvoren Dom kulture.
1944-9-30 - Izašao prvi broj lista -Naša hronika-, organa ASNOM-a.
1944-9-30 - Između s. Bašinog Sela i s. Novačana (na pruzi Skoplje - Titov Veles) dva bataljona 3. makedonske NOU brigade miniranjem pruge oštetili lokomotivu s nemačkim transportom i zatim otvorili iznenadnu jaku vatru iz celokupnog naoružanja. To je dezorganizovalo nemačke jedinice i prinudilo ih da gaze nabujali Vardar. Tom prilikom je uništeno 6 vagona i 1 lokomotiva a dosta vagona je oštećeno. Mnogo neprijateljskih vojnika je poginulo ili se utopilo u Vardaru.
1944-9-30 - Dvanaesta makedonska brigada 42. divizije NOVJ napala i razbila nemačku posadu na ž. st. Dračevo (na pruzi Skoplje - Titov Veles) i na 32 mesta minirala prugu severno i južno od nje.
1944-9-30 - Kod s. Amzalija (između Strumice i Berova), nastupajući sa pravca Strumice, nemačka kolona odbacila dva bataljona 4. makedonske NO brigade od komunikacije.
1944-9-30 - Između železničkih stanica Brezno i Vuhred (na pruzi Maribor-Dravograd) 1. bataljon 1. slovenačke udarne brigade -Tone Tomšič- 14. divizije NOVJ uništio nemački transportni voz te zarobio 6, ranio 5 i ubio 3 nemačka vojnika.
1944-9-30 - Na prostoriji s. Faedis - s. Nimis - s. Forame - s. Subit (u Italiji) jake nemačke snage okružile italijansku partizansku diviziju -Garibaldi Osopo-, U dvodnevnoj borbi one su razbile brigadu -Osopo-. Dve brigade -Garibaldi- su se preko r. Nadiže prebacile na prostoriju Beneške Slovenije i Brda. Usled toga poraza brigade -Garibaldi- su formirale novu diviziju -Garibaldi Natisone-, a kasnije su zatražile da se prepotčine 9. korpusu NOVJ.
1944-9-30 - Posle dvodnevnih borbi protiv delova nemačke 1. brdske divizije jedinice 68. kor pusa Crvene armije oslobodile Negotin.
1944-9-30 - Jedinice Dunavske rečne flotile i 93. pešadijske divizije 68. korpusa Crvene armije oslobodile Prahovo.
1944-9-30 - Jedinice 22. divizije NOVJ zauzele Vlasotince koje su branili nemački vojnici i pripadnici SDS i četnici. Poginulo je oko 50, a zarobljeno 309 neprijateljskih vojnika. Zaplenjeno je: 15 mitraljeza i p. mitraljeza, 2 topa, minobacač, 350 pušaka, oko 50.000 metaka i veća količina drugog ratnog materijala. Jedinice 22. divizije imale su 25 mrtvih i 45 ranjenih boraca.
1944-9-30 - Kod Aranđelovca 2000-2500 nemačkih vojnika i četnika napalo snage 5. udarne divizije NOVJ. Posle oštre borbe oni su zauzeli Preseku, a jedinice 5. divizije su se povukle na liniju s. Bukovik - s. Garasi - pl. Bukulja - Cincarov grob. Neprijatelj je pretrpeo osetne gubitke, a 5. divizija je imala 1 poginulog i 16 ranjenih boraca.
1944-9-30 - Kod s. Sota (blizu Iloka) 4. bataljon 7. vojvođanske NOU brigade, posle višečasovne borbe, odbacio domobranski bataljon koji je iz Šida bio upućen kao pojačanje blokiranoj posadi Iloka. Poginulo 11 i ranjeno 39 domobrana (među kojima 2 oficira).
1944-9-30 - Između s. Mramorka i s. Dolova delovi Pančevačkog NOP odreda razrušili 250 metara pruge Kovin-Vršac i posekli 3 km tt stubova, a na ž. st. Dolovo uništili stanične uređaje i zaplenili 5 vagona ratne opreme.
1944-9-30 - Udarni bataljon Banatske operativne zone i Belocrkvanski NOP odred zauzeli s. Mramorak (kod Pančeva), zapalili opštinsku arhivu i zaplenili: 2 p. mitraljeza, 1 automat, 68 pušaka, 6 pištolja i 3 sanduka municije.
1944-9-30 - Između s. Gibarca i s. Bačinaca (kod Šida) delovi 9. vojvođanske NOU brigade porušili 400 metara pruge.









- dokumenti

- originalna nemačka i saveznička dokumentacija
KRIEGSTAGEBUCH DES OBERKOMMANDOS DER WEHRMACHT
   BAND I.: 1940-1941.
  ► BAND II.: 1942.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND III.: 1943.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND IV.: 1944-1945.
     ERSTER HALBBAND

    nekoliko vodiča kroz nemačke zaplenjene dokumente (iz NARA publikacije T733)
- National Archives and Records Administration, US, German documents
    T78, Roll 414 (delovi) - Zbirka dokumenata Vrhovne komande armije (Oberkommando des Heeres) - prikazi armijskih snaga i gubitaka po armijskim grupama
    Himmler file - Drawer # 6 - Folder # 232 (Handschar Division) T175 roll 70
    T354, Roll 606 - Zbirka dokumenata II SS oklopnog korpusa jun-decembar 1943 (II. SS-Panzerkorps, Juni-Dezember 1943)
    T501, Roll 255 - Zbirka dokumenata okupacionih komandanata na Balkanu 1944.
 
- sh dokumenti i prevodi

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom I - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U SRBIJI
    KNJIGA 1 - BORBE U SRBIJI 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. TOM II - DOKUMENTI VRHOVNOG ŠTABA NOV I POJ
    KNJIGA 1 - BILTENI VRHOVNOG ŠTABA

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom III - dokumenti NOVJ - BORBE U CRNOJ GORI
    KNJIGA 1 - godina 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom IV - dokumenti NOVJ - BORBE U BOSNI I HERCEGOVINI
    KNJIGA 1 - maj-septembar 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom V - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U HRVATSKOJ
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VI - BORBE U SLOVENIJI
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VII - BORBE U MAKEDONIJI
    KNJIGA 1 - juli 1941-septembar 1943.

ZBORNIK NOR-a. tom VIII - DEJSTVA NA JADRANU
    KNJIGA 1 - juli 1942-januar 1944.

ZBORNIK NOR-a. tom IX - DOKUMENTI ORGANIZACIJA KOMUNISTIČKE PARTIJE
    KNJIGA 1 - avgust 1941-avgust 1942.

ZBORNIK NOR-a. tom X - JUGOSLOVENSKO RATNO VAZDUHOPLOVSTVO U NARODNOOSLOBODILAČKOM RATU
    KNJIGA 1 - maj 1942-februar 1945.

ZBORNIK NOR-a. tom XI - OPERACIJE JUGOSLOVENSKE ARMIJE 1945.
    KNJIGA 1 - PRVA ARMIJA, 1. mart-15. maj 1945.




ZBORNIK NOR-a. tom XV, DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE
    knjiga 1 - DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE U NAPADU I OKUPACIJI JUGOSLAVIJE

ZLOČINI NA JUGOSLOVENSKIM PROSTORIMA U PRVOM I DRUGOM SVETSKOM RATU - ZBORNIK DOKUMENATA: tom I, ZLOČINI NDH
    knjiga 1: godina 1941.

NARODNOOSLOBODILAČKA BORBA U DALMACIJI 1941-1945. ZBORNIK DOKUMENATA
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 4: listopad-prosinac 1942.
    knjiga 6: travanj-lipanj 1943.
    knjiga 7: srpanj-kolovoz 1943.
    knjiga 8: rujan-listopad 1943.

SJEVEROZAPADNA HRVATSKA U NARODNOOSLOBODILAČKOJ BORBI I SOCIJALISTIČKOJ REVOLUCIJI 1941-1945, GRAĐA
    knjiga 1: godina 1941.

HISTORIJSKI INSTITUT SLAVONIJE: GRAĐA ZA HISTORIJU NARODNOOSLOBODILAČKOG POKRETA U SLAVONIJI
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 2: siječanj-lipanj 1942.
    knjiga 3: srpanj-prosinac 1942.
    knjiga 9: 16 studeni-31. prosinac 1943.



ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOÐENJA BOSNE I HERCEGOVINE
    KNJIGA 1 - 1943. I 1944. GODINA

Institut za historiju radničkog pokreta Hrvatske: ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOĐENJA HRVATSKE –zbornik dokumenata
    1944 (od 10. svibnja do 31. prosinca)
BIBLIOTEKA

- knjige


Italija


Drugi svetski rat u Jugoslaviji

- posebno
    FOTOGALERIJA   -   nove slike  
    
    
    
    

- knjige savezničkih autora
- knjige nemačkih autora
- knjige domaćih autora
    Dušan Lukač: TREĆI RAJH I ZEMLJE JUGOISTOČNE EVROPE:
-o ustanku
-ndh
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
- o četnicima Draže Mihailovića
- jedinice NOV I POJ
-- brigade
    Slobodan Špegar Špego: ILUSTROVANA MONOGRAFIJA PRVE KRAJIŠKE BRIGADE
        
        
        
        
-- divizije i korpusi
    Lado Ambrožič-Novljan: PETNAJSTA DIVIZIJA
        

Žužemberška operacija
        

Wolkenbruch II
        

Boj za Žužemberk od 1. do 4. maja 1944
        

Sovražnikov vdor v Belo krajino od 13. do 15. novembra 1944
    Stanko Petelin: ENAINTRIDESETA DIVIZIJA
        

Nemška ofenziva *Traufe*
        

Rušenje proge Rakek-Postojna-Košana
        

Osvobajanje Bohinja in blejske kotline
        

Napad na Železnike
-- partizanski odredi
- bitke i ratne operacije
    EDICIJA ZA POBEDU I SLOBODU:
     knjiga 2: Beogradska operacija : učesnici govore : okrugli sto 18. okt. 1984
     knjiga 3: Kninska operacija : učesnici govore : okrugli sto 1. dec. 1984
     knjiga 5: Mostarska operacija : učesnici govore : okrugli sto 13. februar 1985.
- ratna zbivanja po oblastima
    PETROVAC U NOB – ZBORNIK SJEĆANJA:
    Dragoslav Dimitrijević - Beli: NARODNI HEROJ DARINKA RADOVIĆ
- antifašistička borba u gradovima
    ZAGREB 1941-1945. – ZBORNIK SJEĆANJA:
- vazduhoplovstvo
- mornarica
- različite službe
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
   VEZE U NOB-u 1941-1945. – RATNA SEĆANJA
    knjiga 1
    SANITETSKA SLUŽBA U NOR-U, zbornik radova
- zločini