- dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima
- arhivski fond:
- Nemački dokumenti sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington)
ukupno trenutno sadrži 84 kompletnih rolni sa ukupno 94175 listova dokumenata
- aktuelno:
- Pretraga kroz beleške uz nemačke dokumente sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington - notes search)
search string 1:
search string 2:
Vojnoistorijski institut je početkom šezdesetih godina dobio od National Archive nemačke zaplenjene dokumetne koji se odnose na Jugoslaviju u obliku mikrofilmova. To je dovelo do značajnog skoka u kvalitetu istoriografskog istraživanja u Jugoslaviji. Oko 2.000 dokumenata je prevedeno i objavljeno u ediciji Zbornika Vojnoistorijskog instituta (takođe dostupnih na sajtu, videti linkove dole). Međutim, radilo se o redakcijskom izboru, a rolne su bile samo ograničeno dostupne iz tehničkih razloga, pa se često postavljalo pitanje reprezentativnosti i pouzdanosti. S obzirom da je danas dostupna velika masa originalnih nemačkih dokumenata iz WW2 u digitalnom formatu, i to ne u obliku nekog redakcijskog izbora, nego svi redom, u obliku kompletnih rolni, i s obzirom da interesovanje postoji, pravljenje neke vrste javnih beleški o sadržaju pojavilo se kao logična i korisna ideja koja može olakšati navigaciju i ubrzati pretragu. Ovaj posao je tek u začetku - na sajtu je trenutno dostupno ukupno 84 kompletnih rolni dokumenata, sa ukupno 94175 listova dokumenata, a broj beleški uz dokumente je trenutno svega 993 (dakle oko 1%) - ali nadamo se značajnom porastu s vremenom.
Beleške radi više istoričara, pa ima dosta stilskih i sadržajnih nedoslednosti. Neka imena navedena su u s-h obliku, a neka u nemačkom originalu, pa je stoga dobra ideja izbegavati dijakritike, ili ponoviti traženu reč u obliku sa i bez dijakritika. Pretraga kroz beleške radi tako što unesete traženu reč (ili deo reči) u jedno polje, a u drugo unesete alternativni oblik pisanja tog pojma, ili neki drugi pojam, i pritisnete dugme "traži!". Pretraga je "case sensitive", odnosno, ako reč u belešci počinje velikim slovom, a Vi je ukucate malim slovima, ta beleška neće biti uvrštena u rezultat. U rezultate će biti uvrštene sve beleške u kojima se nalazi bilo koja od unetih reči. Niz rezultata sa slikama odgovarajućih dokumenata će biti prikazan u novom tabu odnosno prozoru.
Par saveta: S obzirom na aktuelnost, najtraženiji su dokumenti koji se odnose na DM-četnike. Trenutno takvih beleški ima 430. Ako Vas npr zanimaju izveštaji o gubicima, njih u dokumentima ima veoma mnogo, ali su u beleškama slabije zastupljeni. Pri tome treba imati u vidu da se ponekad pojavljuju sa rečju "mrtvih", "mrtav", "poginuli", i varijantama, a ima ih priličan broj koji su obeleženi sa "KIA" - profesionalna deformacija istoričara rata .
- tekuće informacije
- nove knjige
- hronologija NOR-a: na današnji dan dan: mesec:
hronološki podaci za:
- Draža Mihailović

- grad Zagreb
- grad Split
- grad Trst
- Divizija Brandenburg
- 373. legionarska divizija
- 2. diverzantski bataljon NOVH
- 3. diverzantski bataljon NOVH
- Diverzantski bataljon GŠ NOV i PO za Vojvodinu
- 15. slovenačka divizija
- 1. slovenačka udarna brigada Tone Tomšič
- 13. slovenačka udarna brigada Mirko Bračič
- 19. slovenačka udarna brigada Srečko Kosovel
- 11. slovenačka udarna brigada Miloš Zidanšek

1941:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 22-08-1941 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 22-08-1941 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1941-8-22 - Na Crvenim stijenama dve čete Romanijskog partizanskog bataljona sprečile prodor jedne čete domobrana iz Mokrog na Romaniju i spalile 4 kamiona.
1941-8-22 - Miruška i Zavodska četa narodne vojske Sreskog štaba za Bileću sprečile ispad 2. bataljona domobranskog 14. pešadijskog puka iz Bileće u pravcu s. Miruša. Sutradan ponovljeni ispad odbijen uz pomoć nekoliko gerilskih odreda iz Crne Gore.
1941-8-22 - Napadajući od s. Zirovca (kod Dvora na Uni), Bužima i Otoke (kod Bos. Krupe) ustaše, domobrani i žandarmi izvršili pokolj oko 700 seljaka - Srba u selima Stabandži, Zborištu, N. Selu, Ivanjskoj i Glodini.
1941-8-22 - U Bihaću ustaše streljale sekretara mesne organizacije KPJ u V. Kladuši Milana Pilipovića, narodnog heroja. Kad je Pilipović pokušao da vozom iz Bihaća ilegalno prebaci 70 pušaka i 3 sanduka municije ustaše su ga prepoznale, ranile i uhvatile.
1941-8-22 - Ariljska četa Užičkog NOP odreda napala i zauzela Arilje i razoružala vod žandarma. Neprijatelj imao gubitke od 2 mrtva i 7 ranjenih.
1941-8-22 - Iz kaznenog zavoda u Srem. Mitrovici pobegla 32 politička zatvorenika, većinom članovi KPJ. Organizaciju bekstva sproveli ka/.nionički komiteti KPJ i OK SKOJ-a za Srem.
1941-8-22 - Delovi Kraljevačkog NOP odreda napali nemački aerodrom u Kraljevu i ubili 2 žandarma a zaplenili dve bombe od po 12 kg.
1941-8-22 - OK KPJ za severni Banat uputio proglas narodima Banata pozivajući ih da stupe u otvorenu borbu protiv okupatora i da uništavaju sve što može koristiti neprijatelju.
1941-8-22 - U s. Draglici (na Zlatiboru) Zlatiborska četa Užičkog NOP odreda razoružala graničnu postaju i zaplenila 12 pušaka.
1941-8-22 - Delovi Požarevačkog NOP odreda demolirali ž. st. Zvižd (kod Kučeva) i spalili opštinske arhive u selima Mirijevu, Tičevcu i Burovcu.
1941-8-22 - Grupa boraca iz Kikindsko-mokrinskog NOP odreda zarobila nemačkog komesara vršidbe iz s. Mokrina (kod Kikinde) i zamenila ga za jednog simpatizera narodnooslobodilačkog pokreta.
1941-8-22 - Između Stalaća, Kruševca i Trstenika delovi Rasinskog NOP odreda prekinuli tt linije.
1941-8-22 - Između Zemuna i ž. st. Zemun Polje mesni diverzanti posekli 3 tt stuba.
1941-8-22/23 - U s. Žitorađi (kod Prokuplja) delovi Topličkog NOP odreda razoružali odeljenje žandarma.
1941-8-22 - Oko deset naoružanih lica u opštini ivankovačkoj pocepali sve objave i plakate. Isto i u selu Stubiku.
1941-8-22 - Miloš Milić, bandit iz Grabovca sa 10 naoružanih lica došao je iz šume u selo i iz opštine pokupio plakate i akta i pred opštinom spalio, pa se potom svi udaljili.

1942:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 22-08-1942 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 22-08-1942 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1942-8-22 - Nemačka vlada objavila dekret o deportaciji radnika iz okupiranih zemalja.
1942-8-22 - Brazil objavio rat Nemačkoj i Italiji.
1942-8-22 - Formiran Operativni štab južne grupe brigada (1. proleterska, 1. dalmatinska i 10. hercegovačka NOU brigada i 5. krajiški i Južnodalmatinski NOP odred) sa zadatkom da objedini komandu u predelu Livno, Duvno, Aržano i zatvori pravce od Imotskog, Sinja, Bos. Grahova i Mostara.
1942-8-22 - OK KPH za Karlovac uputio svim partijskim organizacijama toga okruga dopis o odlukama donesenim na partijskom savetovanju krajem. jula 1942. koje su odobrene od strane CK KP Hrvatske.
1942-8-22 - Jedinice 2. hrvatske NOU brigade, uz sadejstvo 1. bataljona 3. odreda i 2, bataljona 1. ličkog NOP odreda -Velebit- Grupe NOP odreda za Liku, napale Udbinu. Ali, ni posle novog napada, nisu uspele da zauzmu mesto, a pretrpele su velike gubitke.
1942-8-22 - Između s. G. i D. Dubrava delovi 2. kordunaškog NOP odreda porušili prugu Karlovac-Ogulin. Neposredno posle toga je i naišao neprijateljski transportni voz i prevrnuo se. Tom prilikom je zapaljeno 15 vagona.
1942-8-22 - U s. Lagovu (kod Prilepa) Prilepski NOP odred -Dimitar Vlahov- spalio opštinsku arhivu i zaplenio nešto oružja i drugog materijala.
1942-8-22 - Bitoljski oblasni direktor izdao naredbu da se po opštinama od -rodoljubivih i odanih elemenata- organizuju naoružane grupe (seoske straže) sa zadatkom da štite sela od napada partizana i da preduzimaju potere.
1942-8-22 - Bitoljski oblasni direktor izdao naredbe: da se preko predstavnika -rodoljubivih organizacija- i širih konferencija razvija propaganda u narodu protiv komunističke delatnosti i da se najtemeljitije provere ubeđenja i delatnosti svih službenika; da se razvije široka mreža obaveštavanja kao i da se uvede policijski čas gde je to potrebno.
1942-8-22 - GŠ NOP odreda za Sloveniju naredio 1. slovenačkoj NOU brigadi, -Tone Tomšič- da u blizinu Ljubljane odmah uputi jedan bataljon koji će svojom akcijom oslabili neprijateljski pritisak na partizanske jedinice na sektoru Dolenjske i Kočevske.
1942-8-22 - Borci 3. čete Fruškogorskog NOP odreda napali ustaško-domobransku i žandarmerijsku posadu u s. Ledincima (kod Petrovaradina) i u petočasovnoj borbi uništili žand. st., naneli neprijatelju gubitke u ljudstvu i materijalu i zaplenili nekoliko pušaka s municijom.

1943:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 22-08-1943 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 22-08-1943 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1943-8-22 - Naredbom Štaba 11. udarne divizije NOVJ formirana Komanda Banjalučkog vojnog područja (sa sedištem u s. Bebama). Obuhvatala je srednju Bosnu s komandama mosta: Prnjavor, Maslovare, Šiprage i Skender-Vakuf.
1943-8-22/23 - Treća krajiška udarna brigada 1, proleterske udarne divizije NOVJ i 4. krajiška udarna brigada 5. udarne divizije NOVJ uništle ojačani bataljon ustaške 5. brigade i zauzele Bugojno. Poslednji otpor iz nekoliko utvrđenih kuća savladan je pred veče 25. avgusta. Istovremeno su delovi 1. proleterske i 5. i 10. udarne divizije vršili obezbeđenje napada od Travnika, Prozora i Kupresa.
1943-8-22 - U s. Vrbanju (na pruzi Vinkovci-Brčko) upali delovi 2. sremskog odreda NOV i PO za Vojvodinu, zapalili opštinsku arhivu i školu, porušili bunkere, a na ž. st. uništili uređaje i zapalili magacin hrane.
1943-8-22 - Po naređenju Štaba 2. operativne zone NOV i PO Hrvatske formirana Komanda Moslavačkog vojnog područja.
1943-8-22 - Jedinice 17. udarne brigade 10. divizije NOVJ odbile napad nemačkih vojnika na s. Veliku i odbacile ih ka Slav. Požegi uz gubitke od 1 mrtvog i 10 ranjenih. Brigada je imala 4 mrtva i 13 ranjenih.
1943-8-22 - U s. Starim Mikanovcima (kod Vinkovaca) delovi Diljskog NOP odreda zarobili 22 domobrana i 1 žandarma.
1943-8-22 - U s. Desiniću (kod Krapine) jedinice Kalničkog NOP odreda napale žand. stanicu i zarobile 8 žandarma.
1943-8-22 - Održana oblasna konferencija NO odbora za Slavoniju.
1943-8-22 - Pokrajinski NO odbor i GŠ NOV i PO za Vojvodinu izdali proglas narodu s pozivom na opštu borbu protiv okupatora.
1943-8-22 - U s. Platičevo (kod Rume) upala četa 2. bataljona 1. sremskog NOP odreda, zapalila opštinsku arhivu i zaplenila 8 pušaka i 320 metaka.

1944:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 22-08-1944 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 22-08-1944 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1944-8-22 - Jedinice Crvene armije počele operacije na Balkanu radi izbacivanja Rumunije i Bugarske iz osovinskog bloka.
1944-8-22 - Jedinice britanske 8. armije zauzele Firencu (u Italiji).
1944-8-22 - Vrhovni štab NOV i POJ uputio GŠ NOV i PO za Makedoniju direktivu: da jedinice NOVJ u Makedoniji, uz sadejstvo savezničke avijacije, od 1. do 7. septembra ruše komunikacije Veles (sada: Titov Veles) - Skoplje, Skoplje-Kičevo i Prilep-Veles, ometajući prebacivanje nemačkih snaga iz Grčke na sever.
1944-8-22 - VŠ NOV i POJ obavestio Štab 12. udarnog korpusa NOVJ da ima informacije da se jedna nemačka armija kreće preko Albanije i Sandžaka prema Crnoj Gori.
1944-8-22 - VŠ NOV i POJ naredio Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ da, u saglasnosti sa Štabom 12. udarnog korpusa NOVJ, organizuje odbranu aerodroma u s. Breznama (kod Šavnika), odakle će se u toku toga i sledećeg dana avionima evakuisati ranjenici u bolnice NOVJ u Italiji.
1944-8-22 - VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 2. udarnog korpusa NOVJ: ističe da 12. udarni korpus NOVJ, koji se prebacio na područje 2. udarnog korpusa NOVJ, treba da manevruje u zapadnom delu Crne Gore i Hercegovine, poveže se sa 29. udarnom divizijom NOVJ i u povoljnom momentu se prebaci u Sandžak; obaveštava da je 1. proleterska udarna divizija NOVJ prešla r. Lim i da u severnom delu Sandžaka nema neprijateljskih snaga.
1944-8-22 - Jedinice 53. udarne divizije 5. udarnog korpusa NOVJ odbile ispad jačih ustaško-četničkih snaga iz Kotor-Varoši ka Kiku i naneli im gubitke od 6 mrtvih i 17 ranjenih, uz sopstvene gubitke od 1 mrtvog, 2 ranjena i 1 nestalog.
1944-8-22 - Kod s. Plane 10. hercegovačka udarna brigada 29, udarne divizije NOVJ, bez vlastitih gubitaka, odbila napad delova četničke Bilećke brigade i jednog bataljona nemačke 369. legionarske divizije iz Bileća. Neprijatelj je imao 5 mrtvih i 7 ranjenih.
1944-8-22 - Nastupajući iz Srebrenice, delovi nemačke 13. SS divizije -Handžar- i ustaše (jačine oko 900 vojnika) zauzeli s. Miliće (kod Vlasenice), gde su se nalazili delovi 27. udarne divizije NOVJ.
1944-8-22 - Između s. Hadžića i s. Blažuja (na pruzi Sarajevo-Konjic) delovi Visočko-fojničkog NOP odreda 10. udarne divizije NOVJ minom srušili neprijateljski voz i uništili lokomotivu i 4 vagona, te zaplenili 1 p. mitraljez, 2 puške i 1 pištolj.
1944-8-22 - Fomiran SNO odbor Posušje.
1944-8-22 - Otpočeo rad u Oficirskoj školi 5. udarnog korpusa NOVJ. Škola je radila do kraja rata.
1944-8-22 - Na položajima Štulac-Durmitor-Sedlo jake snage nemačke 7. SS i 1. brdske divizije napale na jedinice 9. crnogorske udarne brigade 3. udarne divizije NOVJ, te zauzele pomenute položaje i odbacile dva bataljona 9. crnogorske brigade na položaje Lojanik-Bolj. U toku dana neprijatelj je, posle višečasovne borbe, uz veće gubitke, ovladao i tim položajima. Brigada je imala 5 mrtvih, 10 ranjenih i 7 nestalih boraca.
1944-8-22 - Sa improvizovanog aerodroma u s. Breznama (kod Šavnika) 36 savezničkih transportnih aviona, uz zaštitu 50 lovaca, u nekoliko navrata evakuisali u bolnice NOVJ u Italiji 1059 ranjenika 2. i 12. udarnog korpusa i 6. proleterske divizije NOVJ -Nikola Tesla-, 16 savezničkih avijatičara i 3 člana engleske vojne misije.
1944-8-22 - Ustaše iz s. Jasenovca (kod Dubice), oko 1000 njih, zapalile sve zgrade u selima Crkvenom Boku, Ivanjskom Boku i Strmenu i pohapsile oko 220 ljudi, žena i dece, a ostale seljake pobile i bacile u vatru.
1944-8-22 - Nemačke i ustaško-domobranske snage iz Daruvara, s. Hercegovca i s. Pavlovca napale jedinice 12. divizije NOVJ u blizini s. Grubišnog Polja (kod Daruvara). Posle četvoročasovne borbe one su uspele da potisnu jedinice NOVJ i da zauzmu s. Grubišno Polje. Neprijatelj je imao 90 vojnika izbačenih iz stroja, a jedinice 12. divizije - 9 mrtvih, 24 ranjena i 18 nestalih boraca. U toj borbi je poginuo i komandant 12. NOU brigade Ivan Senjug Ujak, narodni heroj.
1944-8-22 - GŠ NOV i PO za Makedoniju naredio Štabu 2. operativne zone NOV i PO Makedonije da formira 9. i 10. NO brigadu i 41. diviziju NOVJ; da ovu diviziju, posle formiranja, orijentiše na železničku prugu Prilep - s. Bogomila, a delom snaga na prugu Đevđelija-Veles (sada: Titov Veles).
1944-8-22 - U s. Zborskom (na pl. Kožufu), u Grčkoj, od ljudstva iz bitoljskog kraja formirana 7. makedonska NO brigada a od ljudstva iz tikveškog kraja 9. i 10. makedonska NO brigada.
1944-8-22 - U smislu direktive VŠ NOV i POJ GŠ NOV i PO za Makedoniju postavio zadatke potčinjenim jedinicama da u vremenu od 1. do 7. septembra poj,ačaju dejstva na komunikacijama: Veles - (sada: Titov Veles) - Skoplje, Skoplje - Kičevo i Prilep-Veles, jer će u to vreme, po već utvrđenom planu, po tim komunikacijama dejstvovati i saveznička avijacija.
1944-8-22 - Kod ž. st. Sogle (blizu Titovog Velesa) Veleški NOP odred -Trajče Petkanovski- napao i proterao bugarsko obezbeđenje a zatim spalio opštinsku zgradu u selu. Bugarsko obezbeđenje je imalo 1 poginulog, 1 ranjenog i 1 zarobljenog vojnika. Odred nije imao gubitaka.
1944-8-22 - Kod Drenovske klisure (na putu Bozidar Micic) delovi 2. makedonske NOU brigade napali kolonu i zapalili 7 nemačkih kamiona. Tu je poginulo 15 nemačkih i 3 bugarska vojnika, a zaplenjeno je 250 pari odela i druga oprema. Gubici 2. brigade nisu ustanovljeni.
1944-8-22 - U Trstu, ispred kasarne nemačkog 10. SS policijskog puka, patrola Minersko-sabotažnog voda Južnoprimorskog NOP odreda 9. korpusa NOVJ miniranjem zapalila nemački kamion sa prikolicom, natovaren sa 18 buradi benzina.
1944-8-22 - Nemačke jedinice iz Novog Mesta, V. Lašča i Ribnice napale 15. diviziju NOVJ na području Suhe krajine. U dvodnevnim oštrim borbama na položajima s. Kal - s. Ambrus, s. Ajdovec - s. Vinkov Vrh i kod s. Hinja nemačke jedinice su prinuđene da se pod pritiskom 15. divizije povuku u polazne garnizone.
1944-8-22 - Na položaju kod s. Cigle i s. Jablanice (blizu Priboja) jedinice 3. proleterske (sandžačke) udarne brigade 37. udarne divizije NOVJ napale četničku Zlatiborsku brigadu i, posle kraće borbe, odbacile je ka Priboju. Neprijatelj je imao 3 mrtva i nekoliko ranjenih, a jedinice NOVJ - 1 poginulog i 1 ranjenog borca.
1944-8-22 - Kod s. Kokinog Broda (blizu Nove Varoši) 5. bataljon 3. proleterske (krajiške) udarne brigade 1. proleterske udarne divizije NOVJ vodio višečasovnu borbu protiv nemačkih vojnika koji su izvršili napad iz Nove Varoši. Gubici neprijatelja: 20 poginulih, 24 ranjena i 1 zarobljen. Bataljon je imao 3 ranjena borca.
1944-8-22 - Delovi 1. kosovsko-metohijske NOU brigade i albanske 5. partizanske brigade odbili pokušaje balističkih grupa i manjih nemačkih jedinica da ovladaju Peškopejom (u Albaniji).
1944-8-22/23 - Jedinice 6. vojvođanske NOU brigade i jedan bataljon Fruškogorskog NOP odreda jednovremeno napali nemačko-ustašku posadu u s. Manđelosu i obližnjoj pustari Grahovcu (kod Srem. Mitrovice). Posle oštre borbe, i pored početnih uspeha, oni ova uporišta nisu zauzeli zbog upornog otporga neprijatelja i zbog nesigurnih veza između jedinica. Odbačena su neprijateljska pojačanja iz Srem. Mitrovice. Gubici neprijatelja: 24 poginula i 36 ranjenih, a gubici jedinica NOVJ: 17 mrtvih i 68 ranjenih. Izgubljeno: minobacač, 2 p. mitraljeza i 2 puške.
1944-8-22/23 - Tri bataljona 1. krajiške udarne brigade 5. udarne divizije NOVJ napala aerodrom kod Kruševca, koji su branili nemački i bugarski vojnici. Mitraljeskom vatrom su zapaljena 3 aviona, a poginula su 4 nemačka i 3 bugarska vojnika. Istovremeno je četvrti bataljon te brigade napao četnike u s. Parunovcu, te ubio 25, ranio 6 i zarobio 43 četnika. Brigada, koja je imala 2 mrtva i 4 ranjena, povukla se ka s. M. Šiljegovcu.
1944-8-22/23 - Kod s. Nikoljače (blizu Raške) Ibarski NOP odred napao i razbio četničku 2. deževsku brigadu.









- dokumenti

- originalna nemačka i saveznička dokumentacija
KRIEGSTAGEBUCH DES OBERKOMMANDOS DER WEHRMACHT
   BAND I.: 1940-1941.
  ► BAND II.: 1942.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND III.: 1943.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND IV.: 1944-1945.
     ERSTER HALBBAND

    nekoliko vodiča kroz nemačke zaplenjene dokumente (iz NARA publikacije T733)
- National Archives and Records Administration, US, German documents
    T78, Roll 414 (delovi) - Zbirka dokumenata Vrhovne komande armije (Oberkommando des Heeres) - prikazi armijskih snaga i gubitaka po armijskim grupama
    Himmler file - Drawer # 6 - Folder # 232 (Handschar Division) T175 roll 70
    T354, Roll 606 - Zbirka dokumenata II SS oklopnog korpusa jun-decembar 1943 (II. SS-Panzerkorps, Juni-Dezember 1943)
    T501, Roll 255 - Zbirka dokumenata okupacionih komandanata na Balkanu 1944.
 
- sh dokumenti i prevodi

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom I - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U SRBIJI
    KNJIGA 1 - BORBE U SRBIJI 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. TOM II - DOKUMENTI VRHOVNOG ŠTABA NOV I POJ
    KNJIGA 1 - BILTENI VRHOVNOG ŠTABA

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom III - dokumenti NOVJ - BORBE U CRNOJ GORI
    KNJIGA 1 - godina 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom IV - dokumenti NOVJ - BORBE U BOSNI I HERCEGOVINI
    KNJIGA 1 - maj-septembar 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom V - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U HRVATSKOJ
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VI - BORBE U SLOVENIJI
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VII - BORBE U MAKEDONIJI
    KNJIGA 1 - juli 1941-septembar 1943.

ZBORNIK NOR-a. tom VIII - DEJSTVA NA JADRANU
    KNJIGA 1 - juli 1942-januar 1944.

ZBORNIK NOR-a. tom IX - DOKUMENTI ORGANIZACIJA KOMUNISTIČKE PARTIJE
    KNJIGA 1 - avgust 1941-avgust 1942.

ZBORNIK NOR-a. tom X - JUGOSLOVENSKO RATNO VAZDUHOPLOVSTVO U NARODNOOSLOBODILAČKOM RATU
    KNJIGA 1 - maj 1942-februar 1945.

ZBORNIK NOR-a. tom XI - OPERACIJE JUGOSLOVENSKE ARMIJE 1945.
    KNJIGA 1 - PRVA ARMIJA, 1. mart-15. maj 1945.




ZBORNIK NOR-a. tom XV, DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE
    knjiga 1 - DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE U NAPADU I OKUPACIJI JUGOSLAVIJE

ZLOČINI NA JUGOSLOVENSKIM PROSTORIMA U PRVOM I DRUGOM SVETSKOM RATU - ZBORNIK DOKUMENATA: tom I, ZLOČINI NDH
    knjiga 1: godina 1941.

NARODNOOSLOBODILAČKA BORBA U DALMACIJI 1941-1945. ZBORNIK DOKUMENATA
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 4: listopad-prosinac 1942.
    knjiga 6: travanj-lipanj 1943.
    knjiga 7: srpanj-kolovoz 1943.
    knjiga 8: rujan-listopad 1943.

SJEVEROZAPADNA HRVATSKA U NARODNOOSLOBODILAČKOJ BORBI I SOCIJALISTIČKOJ REVOLUCIJI 1941-1945, GRAĐA
    knjiga 1: godina 1941.

HISTORIJSKI INSTITUT SLAVONIJE: GRAĐA ZA HISTORIJU NARODNOOSLOBODILAČKOG POKRETA U SLAVONIJI
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 2: siječanj-lipanj 1942.
    knjiga 3: srpanj-prosinac 1942.
    knjiga 9: 16 studeni-31. prosinac 1943.



ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOÐENJA BOSNE I HERCEGOVINE
    KNJIGA 1 - 1943. I 1944. GODINA

Institut za historiju radničkog pokreta Hrvatske: ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOĐENJA HRVATSKE –zbornik dokumenata
    1944 (od 10. svibnja do 31. prosinca)
BIBLIOTEKA

- knjige


Italija


Drugi svetski rat u Jugoslaviji

- posebno
    FOTOGALERIJA   -   nove slike  
    
    
    
    

- knjige savezničkih autora
- knjige nemačkih autora
- knjige domaćih autora
    Dušan Lukač: TREĆI RAJH I ZEMLJE JUGOISTOČNE EVROPE:
-o ustanku
-ndh
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
- o četnicima Draže Mihailovića
- jedinice NOV I POJ
-- brigade
    Slobodan Špegar Špego: ILUSTROVANA MONOGRAFIJA PRVE KRAJIŠKE BRIGADE
        
        
        
        
-- divizije i korpusi
    Lado Ambrožič-Novljan: PETNAJSTA DIVIZIJA
        

Žužemberška operacija
        

Wolkenbruch II
        

Boj za Žužemberk od 1. do 4. maja 1944
        

Sovražnikov vdor v Belo krajino od 13. do 15. novembra 1944
    Stanko Petelin: ENAINTRIDESETA DIVIZIJA
        

Nemška ofenziva *Traufe*
        

Rušenje proge Rakek-Postojna-Košana
        

Osvobajanje Bohinja in blejske kotline
        

Napad na Železnike
-- partizanski odredi
- bitke i ratne operacije
    EDICIJA ZA POBEDU I SLOBODU:
     knjiga 2: Beogradska operacija : učesnici govore : okrugli sto 18. okt. 1984
     knjiga 3: Kninska operacija : učesnici govore : okrugli sto 1. dec. 1984
     knjiga 5: Mostarska operacija : učesnici govore : okrugli sto 13. februar 1985.
- ratna zbivanja po oblastima
    PETROVAC U NOB – ZBORNIK SJEĆANJA:
    Dragoslav Dimitrijević - Beli: NARODNI HEROJ DARINKA RADOVIĆ
- antifašistička borba u gradovima
    ZAGREB 1941-1945. – ZBORNIK SJEĆANJA:
- vazduhoplovstvo
- mornarica
- različite službe
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
   VEZE U NOB-u 1941-1945. – RATNA SEĆANJA
    knjiga 1
    SANITETSKA SLUŽBA U NOR-U, zbornik radova
- zločini