- dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima
- arhivski fond:
- Nemački dokumenti sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington)
ukupno trenutno sadrži 84 kompletnih rolni sa ukupno 94175 listova dokumenata
- aktuelno:
- Pretraga kroz beleške uz nemačke dokumente sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington - notes search)
search string 1:
search string 2:
Vojnoistorijski institut je početkom šezdesetih godina dobio od National Archive nemačke zaplenjene dokumetne koji se odnose na Jugoslaviju u obliku mikrofilmova. To je dovelo do značajnog skoka u kvalitetu istoriografskog istraživanja u Jugoslaviji. Oko 2.000 dokumenata je prevedeno i objavljeno u ediciji Zbornika Vojnoistorijskog instituta (takođe dostupnih na sajtu, videti linkove dole). Međutim, radilo se o redakcijskom izboru, a rolne su bile samo ograničeno dostupne iz tehničkih razloga, pa se često postavljalo pitanje reprezentativnosti i pouzdanosti. S obzirom da je danas dostupna velika masa originalnih nemačkih dokumenata iz WW2 u digitalnom formatu, i to ne u obliku nekog redakcijskog izbora, nego svi redom, u obliku kompletnih rolni, i s obzirom da interesovanje postoji, pravljenje neke vrste javnih beleški o sadržaju pojavilo se kao logična i korisna ideja koja može olakšati navigaciju i ubrzati pretragu. Ovaj posao je tek u začetku - na sajtu je trenutno dostupno ukupno 84 kompletnih rolni dokumenata, sa ukupno 94175 listova dokumenata, a broj beleški uz dokumente je trenutno svega 993 (dakle oko 1%) - ali nadamo se značajnom porastu s vremenom.
Beleške radi više istoričara, pa ima dosta stilskih i sadržajnih nedoslednosti. Neka imena navedena su u s-h obliku, a neka u nemačkom originalu, pa je stoga dobra ideja izbegavati dijakritike, ili ponoviti traženu reč u obliku sa i bez dijakritika. Pretraga kroz beleške radi tako što unesete traženu reč (ili deo reči) u jedno polje, a u drugo unesete alternativni oblik pisanja tog pojma, ili neki drugi pojam, i pritisnete dugme "traži!". Pretraga je "case sensitive", odnosno, ako reč u belešci počinje velikim slovom, a Vi je ukucate malim slovima, ta beleška neće biti uvrštena u rezultat. U rezultate će biti uvrštene sve beleške u kojima se nalazi bilo koja od unetih reči. Niz rezultata sa slikama odgovarajućih dokumenata će biti prikazan u novom tabu odnosno prozoru.
Par saveta: S obzirom na aktuelnost, najtraženiji su dokumenti koji se odnose na DM-četnike. Trenutno takvih beleški ima 430. Ako Vas npr zanimaju izveštaji o gubicima, njih u dokumentima ima veoma mnogo, ali su u beleškama slabije zastupljeni. Pri tome treba imati u vidu da se ponekad pojavljuju sa rečju "mrtvih", "mrtav", "poginuli", i varijantama, a ima ih priličan broj koji su obeleženi sa "KIA" - profesionalna deformacija istoričara rata .
- tekuće informacije
- nove knjige
- hronologija NOR-a: na današnji dan dan: mesec:
hronološki podaci za:
- Draža Mihailović

- grad Zagreb
- grad Split
- grad Trst
- Divizija Brandenburg
- 373. legionarska divizija
- 2. diverzantski bataljon NOVH
- 3. diverzantski bataljon NOVH
- Diverzantski bataljon GŠ NOV i PO za Vojvodinu
- 15. slovenačka divizija
- 1. slovenačka udarna brigada Tone Tomšič
- 13. slovenačka udarna brigada Mirko Bračič
- 19. slovenačka udarna brigada Srečko Kosovel
- 11. slovenačka udarna brigada Miloš Zidanšek

1941:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 18-11-1941 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 18-11-1941 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1941-11-18 - U Kujbiševu, ambasador V. Britanije tražio od vlade SSSR-a da se partizani Jugoslavije stave pod komandu komandanta jugoslovenske vojske u otadžbini Draže Mihailovića.
1941-11-18 - U Libiji otpočela ofanziva britanske 8. armije protiv nemačko-italijanskih snaga.
1941-11-18 - U Čačku održan sastanak između delegacije VŠ NOP odreda Jugoslavije i delegacije komandanta jugoslovenske vojske u otadžbini Draže Mihailovića u cilju likvidiranja nesporazuma i sukoba između četničkih i NOP odreda. Član VŠ NOP odreda Jugoslavije Aleksandar Ranković je izneo predlog za sporazum. Pošto predstavnici Draže Mihailovića nisu imali ovlašćenje za potpisivanje sporazuma, delegacije su se razišle.
1941-11-18 - Posle više bezuspešnih pokušaja s manjim snagama, četiri nemačko-ustaško-domobranska bataljona, podržana artiljerijom, avijacijom i tenkovima, deblokirala posadu (domobranski 1. konjički puk) u Mokrom. Blokadu je držao Romanijski NOP odred.
1941-11-18 - Delovi 1. krajiškog NOP odreda uništili voz između ž. st. Lanište i Bravsko (na pruzi Srnetica - Sanski Most).
1941-11-18 - U rejonu s. Maje (kod Gline) jedinice 6. partizanskog bataljona Komande NOP odreda Korduna i Banije napale iz zased- kolonu od oko 100 ustaša i nanele joj gubitke od 15 mrtvih i 25 ranjenih.
1941-11-18 - U s. Gložanima (kod Kučeva) Požarevački NOP odred vodio oštru borbu protiv četnika i dobrovoljaca, u kojoj je, pored ostalih, poginuo i komandant tog odreda Veljko Dugošević, narodni heroj. Posle te borbe došlo je do osipanja boraca Požarevačkog NOP odreda.
1941-11-18 - Podrinski NOP odred napao nemačke vojnike na Krstu kod Loznice i ubio 12. a zaplenio 1 radio-stanicu, 3 motocikla i oružje.
1941-11-18 - U s. Neradinu (kod Iriga) grupa mesnih partizana demolirala opštinsku zgradu, spalila arhivu i zabranila dalji rad službenika, kao i izvoženje žita i kukuruza za neprijateljsku vojsku.
1941-11-18 - U Subotici, po presudi mađarskog prekog vojnog suda, obešeno 15 komunista, među kojima i sekretar OK KPJ za severnu Bačku. [Po drugom izvoru događaj se desio krajem oktobra.]
1941-11-18 - U Čačku održan zbor građana na kome je manifestovano jedinstvo u borbi protiv okupatora.

1942:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 18-11-1942 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 18-11-1942 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1942-11-18 - VŠ NOV i POJ, iz svojih vojnih sredstava, dodelio: 2,500.000 kuna stanovništvu D. i G, Vukovskog, Janja, Podgorja, Pljeve i drugih, koja su popaljena i opljačkana od ustaša, nemačkih vojnika i četnika; 500.000 kuna NO odboru Bihaća, za gradsku sirotinju; 200.000 kuna za Drvar i okolna mesta.
1942-11-18 - Četvrta udarna divizija 1. bosanskog udarnog korpusa NOVJ probila nemačko-ustaški odbrambeni pojas -Jugozapad-, od Bos. Novog do Ljubije, zarobila 1. bataljon domobranskog 1. pešadijskog puka i razbila ustaški 6. bataljon i još dve druge čete. Dovlačenjem pojačanja, nemačka 714. pešadijska divizija održala rudnik Ljubiju. U trodnevnim borbama izbačeno je iz stroja oko 1500 neprijateljskih vojnika, od čega je preko 600 zarobljeno.
1942-11-18 - CK KPH uputio opšti raspis zamenicima politkomesara brigada u vezi s formiranjem politodela pri brigadama: ističe da su poiitođeli, kao instruktorski organi CK KPJ, savetođavna tela pri štabovima brigada, čiji je osnovni zadatak da pomažu rad partijskih organizacija i partijsko-političkih organa brigada.
1942-11-18 - Po naređenju GŠ NOV i PO za Hrvatsku rasformiran 4. lički NOP odred, a njegovo ljudstvo ušlo u sastav 1. hrvatske NOU brigade.
1942-11-18 - Treći bataljon Banijskog NOP odreda zauzeo domobransko uporište u s. Mošćenici (kod Siska), zarobio 11 domobrana i zaplenio 11 pušaka, 1 p. mitraljez, 40 bombi, oko 4000 metaka i drugu opremu.
1942-11-18 - Između s. Pitomače i s. Vukosavljevice (na pruzi Virovitica-Koprivnica) delovi Kalničkog NOP odreda napali teretni voz, zarobili oko 80 domobrana i zaplenili vagon brašna i vagon svinja, a kompoziciju spalili.
1942-11-18 - GŠ NOP odreda za Makedoniju naredio partizanskoj četi -Jane Sandanski- da se prebaci u Mariovo, gde bi sa Prilepskim NOP odredom -Đorče Petrov- dejstvovala preko zime. (Međutim, do povezivanja nije došlo, jer je NOP odred -Đorče Petrov- bio razbijen).
1942-11-18 - U s. Maradiku (kod Inđije) grupa mesnih partizana demolirala opštinsku zgradu, spalila arhivu i zabranila dalji rad službenika i izvozenje žita i kukuruza za neprijateljsku vojsku.
1942-11-18 - U Kragujevcu izašao prvi broj lista -Glas ustaničke Šumadije-.

1943:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 18-11-1943 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 18-11-1943 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1943-11-18 - VŠ NOV i POJ obavestio GŠ NOV i PO za Sloveniju da neprijatelj sprema dejstva širih razmera protiv slovenačkih jedinica i da radi uspešnijeg vođenja borbe treba da formira tri operativne grupe.
1943-11-18 - Vrhovni komandant NOV i POJ Josip Broz Tito naredio GŠ NOV i PO za Hrvatsku da saopšti nemačkoj komandi u Zagrebu: ako ona ne prestane da veša seljake, isto tako će se postupati sa zarobljenim nemačkim vojnicima.
1943-11-18 - Formiran SK KPJ za Travnik.
1943-11-18 - Kod ž. st. Kokinac jedan bataljon Bilogorskog NOP odreda porušio prugu Daruvar-Bjelovar i napao voz. Poginulo je 8, ranjeno 14, a zarobljeno 29 žandarma, domobrana, ustaša i nemačkih vojnika. Odred je imao 3 ranjena.
1943-11-18 - Na putu Obrovac - s. Karin dva bataljona 7. dalmatinske brigade 19. divizije NOVJ izvršili neuspeo napad na nemačku kolonu jačine 300 vojnika i u višečasovnoj borbi pretrpeli gubitke od 7 mrtvih i 8 ranjenih.
1943-11-18 - Na o. Braču otpočelo Prvo oblasno savetovanje AFŽ-a za Dalmaciju, čijem je dvodnevnom radu prisustvovalo 114 delegatkinja.
1943-11-18 - U s. Begništu (kod Kavadaraca) partizanski bataljon -Strašo Pindžur- spalio zgradu opštine i zaplenio 14 pušaka i 130.000 leva.
1943-11-18 - Jedinice 18. slovenačke (soške) NO brigade 27. divizije NOVJ napale nemačku posadu u Tolminu i zauzele nekoliko objekata, ali su napad obustavile zbog jakog otpora neprijatelja. Poginula su 24 nemačka vojnika i zarobljena su 2 bersaljera u bunkeru na mostu, a zaplenjeni su mitraljez i 17 pušaka.
1943-11-18 - U Beneškoj Sloveniji i Goriškim brdima jake nemačke snage iz Gorice, Krmina, s. Št. Petra ob Nadiži i Tolmina otpočele napade protiv jedinica 27. divizije NOVJ. U višednevnim borbama delimično su razbijene jedinice 17. slovenačke (soške) NO brigade dok je 18. slovenačka (soška) NO brigada veštim manevrima izbegla udare nadmoćnih neprijateljskih snaga.
1943-11-18 - U rejonu s. Robidnice - s. Leskovice - Crni vrh (kod Bohinjske Bistrice) nemačke jedinice iz s. Davče, Gorenje Vasi i Cerkna napale 16. slovenačku brigadu -Janko Premrl Vojko- i 7. slovenačku udarnu brigadu -France Prešern- 26. divizije NOVJ, ali su posle višečasovne borbe, uz znatne gubitke, odbačene u polazne garnizone.
1943-11-18 - U s. Zdravinju (kod Kruševca) četnički Rasinski korpus (oko 1200 četnika) napao 1. južnomoravsku NO brigadu. Brigada je, posle višečasovne borbe, protivnapadom razbila četnike i odbacila ih ka r. Rasini. Četnici su imali gubitke od preko 30 mrtvih i 20 ranjenih, Brigada je imala 4 poginula i 7 ranjenih. Zaplenjeni su 2 minobacača, 1 mitraljez, 4 p. mitraljeza, 50 pušaka i veća količina municije.
1943-11-18 - U s. Vujanovu (kod Lebana) formirana Komanda Vojnog područja za leskovački okrug, u čiji je sastav, do 25. novembra, ušlo 9 komandi mesta.

1944:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 18-11-1944 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 18-11-1944 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1944-11-18 - VŠ NOV i POJ naredio GŠ NOV i PO za Makedoniju: što pre likvidirati kvislinške šiptarske snage u gornjem toku r. Vardara i u zapadnoj Makedoniji; jedan korpus treba da nastavi gonjenje neprijateljskih snaga ka Kosovu i Metohiji.
1944-11-18 - Predsedništvo AVNOJ-a, na predlog vrhovnog komandanta NOV i POJ maršala Jugoslavije Josipa Broza Tita, za besprimerno herojstvo omladine na frontu, u pozadini i u još neoslobođenim krajevima, za okupljanje omladine svih naroda Jugoslavije radi borbe protiv fašističkih osvajača i njihovih slugu, za neumorno izgrađivanje bratstva naših naroda, odlikovalo Ordenom narodnog oslobođenja Ujedinjeni savez antifašističke omladine Jugoslavije (USAOJ).
1944-11-18 - Potpredsednik NKOJ-a Edvard Kardelj i predsednik izbegličke vlade Kraljevine Jugoslavije Ivan Šubašić otputovali u Moskvu da bi vladu SSSR-a upoznali sa sporazumom od 2. novembra 1944. između NKOJ-a i izbegličke vlade Kraljevine Jugoslavije. (Prilikom te posete vođeni su 24. i 25. novembra, zvanični razgovori sa delegacijom vlade SSSR-a i konstatovana je saglasnost u pogledu neophodnosti obrazovanja jedinstvene jugoslovenske vlade. Jugoslovenska delegacija otputovala je iz Moskve u Beograd 26. novembra.)
1944-11-18 - Goneći delove nemačke 118. lovačke divizije iz Duvna prema Širokom Brijegu (sada: Lištica) delovi 9. divizije NOVJ oslobodili Posušje.
1944-11-18 - Jače snage četnika i muslimanske milicije napale s. Puračić (kod Tuzle). Bataljon 21. istočnobosanske udarne brigade 38. udarne divizije NOVJ, koji je branio Puračić, povukao se prema Lukavcu. Brigada je zatim odbacila neprijatelja, nanevši mu gubitke od 50 izbačenih iz stroja. Ona je imala 4 mrtva i 2 ranjena borca; pored ostalih, poginuo je komandant bataljona Ragib Džindo, narodni heroj.
1944-11-18 - Delovi 8. krajiške udarne brigade 4. udarne divizije NOVJ odbili ispad oko 300 ustaša iz Zenice ka s. Gradišću i naneli im gubitke od 40 mrtvih i 33 ranjena ustaša, a oni imali 2 ranjena borca.
1944-11-18 - Na pruzi Bos. Novi - Kostajnica jedan bataljon 20 krajiške udarne brigade 39. divizije NOVJ zauzeo ž. st. Ravnice, nanevši ustašama gubitke od 5 mrtvih i 16 ranjenih. Bataljon je imao 1 ranjenog borca.
1944-11-18 - Delovi 53. udarne divizije 5. udarnog korpusa NOVJ odbili ispad jače nemačko-ustaške kolone iz s. Lupljanice ka Prnjavoru i naneli im gubitke od 3 mrtva i 4 ranjena, a oni imali 4 ranjena borca.
1944-11-18 - Posle trinaestodnevnih upornih borbi na položajima u rejonu s. Ledenica (kod Risna) 1. bokeljska udarna brigada i 5. bataljon 2. proleterske (dalmatinske) udarne brigade Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ ovladali s. Ledenicama, gde je bila blokirana posada 334. puka nemačke 181. pešadijske divizije. Neprijatelj je imao 145 mrtvih, oko 190 ranjenih i 355 zarobljenih vojnika i oficira. Zaplenjeno je: 2 topa, 4 minobacača, 2 mitraljeza, 31 p. mitraljez, 35 automata, 380 pušaka, 40 pištolja i velika količina municije i drugog ratnog materijala. Prva bokeljska brigada je imala 37 mrtvih i 71 ranjenog, a 5. bataljon 2. brigade je imao 12 mrtvih i 48 ranjenih boraca.
1944-11-18/19 - Posle višečasovne borbe jedinice 3. proleterske (sandžačke) udarne brigade 37. udarne divizije NOVJ oslobodile Pljevlja, u kojima se branilo oko 6000 četnika. Zaplenjeno je: 16 automatskih oruđa, 6 kamiona, 20 konja i druga ratna oprema. Prema nepotpunim podacima poginulo je oko 150 a ranjeno oko 200 četnika, dok je 3. brigada imala 9 poginulih i 18 ranjenih boraca.
1944-11-18 - Otpočeo sedmodnevni napad jedinica 6. korpusa NOVJ na Našice, gde se branilo oko 1400 nemačkih vojnika i ustaša. I pored ojačavanja pojedinih jedinica, svi pokušaji da se grad zauzme ostali su bez uspeha. U toku ovih borbi jedinice 6. korpusa zaplenile su 25 mitraljeza, 14 p. mitraljeza, 7 automata, 559 pušaka, 9 minobacača, 372 ručne bombe, 321.850 metaka, 230 mina i uništile 1 kamion, 1 oklopni automobil, 3 tenka, 1 motocikl, a oštetile 5 tenkova, 1 haubicu, 2 mitraljeza i 2 protivtenkovska topa.
1944-11-18 - Dva bataljona 12. proleterske udarne brigade 12. udarne divizije NOVJ zauzela s. Markovac (kod Našica) gde se branilo 450 policajaca iz sastava nemačkog 2. policijskog puka.
1944-11-18 - Jedinice Osječke udarne brigade 12. udarne divizije NOVJ zauzele s. Klokočevce (kod Našica), gde se branilo 380 policajaca iz sastava nemačkog 2. policijskog puka.
1944-11-18 - Otpočeo dvodnevni rad II okružne konferencije SKOJ-a za Gorski kotar.
1944-11-18/19 - Između s. Križa i Ivanić-Grada delovi 1. brigade 33. divizije NOVJ na 80 mesta porušili železničku prugu Beograd-Zagreb.
1944-11-18 - Jedinice 15. korpusa NOVJ, goneći razbijene snage balista, oslobodile Gostivar, zaplenivši velike količine oružja, municije i druge ratne opreme. Zarobljeno je ili se predalo nekoliko hiljada balista.
1944-11-18 - Prvi bataljon Lackovog NOP odreda napao nemačko uporište u s. Ober Hagu (kod Lučana, u Austriji). Drugi bataljon je kod Ajbisvalda i Arneža obezbeđivao taj napad, vodeći oštre borbe protiv nemačkih kolona. Iako uporište nije zauzeto, ipak je taj napad imao snažan odjek kod austrijskog stanovništva. U borbama je poginulo 5 a ranjeno 7 neprijateljskih vojnika.
1944-11-18 - Otpočeo napad jedinica 18. divizije NOVJ na jako neprijateljsko uporište u Kočevju. U ogorčenim trodnevnim borbama one su zauzele više otpornih tačaka, bunkera i deo grada, ali su se 21. novembra, zbog prodora jakih delova nemačke 162. pešadijske divizije iz Postojne i Ljubljane, povukle, nanevši neprijatelju veće gubitke.
1944-11-18 - Jedinice 4. kosovsko-metohijske NOU brigade i albanske 5. brigade odbacile delove nemačke Borbene grupe -Skenderbeg- i baliste i oslobodile Prizren.
1944-11-18 - Na prostoriji s. Papratište - s. Loret - s. Tučkovo (kod Požege) počele desetodnevne oštre borbe jedinica 14. srpske udarne brigade 23. udarne divizije NOVJ protiv nemačkih snaga. Brigada je imala 25 mrtvih i 125 ranjenih boraca, a neprijatelj nekoliko stotina mrtvih i ranjenih.
1944-11-18 - U Somboru formirana Artiljerijska brigada 16. udarne divizije NOVJ.
1944-11-18 - U Peći formiran Opštinski i SNO odbor.
1944-11-18 - U Prizrenu formiran GNO odbor.









- dokumenti

- originalna nemačka i saveznička dokumentacija
KRIEGSTAGEBUCH DES OBERKOMMANDOS DER WEHRMACHT
   BAND I.: 1940-1941.
  ► BAND II.: 1942.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND III.: 1943.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND IV.: 1944-1945.
     ERSTER HALBBAND

    nekoliko vodiča kroz nemačke zaplenjene dokumente (iz NARA publikacije T733)
- National Archives and Records Administration, US, German documents
    T78, Roll 414 (delovi) - Zbirka dokumenata Vrhovne komande armije (Oberkommando des Heeres) - prikazi armijskih snaga i gubitaka po armijskim grupama
    Himmler file - Drawer # 6 - Folder # 232 (Handschar Division) T175 roll 70
    T354, Roll 606 - Zbirka dokumenata II SS oklopnog korpusa jun-decembar 1943 (II. SS-Panzerkorps, Juni-Dezember 1943)
    T501, Roll 255 - Zbirka dokumenata okupacionih komandanata na Balkanu 1944.
 
- sh dokumenti i prevodi

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom I - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U SRBIJI
    KNJIGA 1 - BORBE U SRBIJI 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. TOM II - DOKUMENTI VRHOVNOG ŠTABA NOV I POJ
    KNJIGA 1 - BILTENI VRHOVNOG ŠTABA

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom III - dokumenti NOVJ - BORBE U CRNOJ GORI
    KNJIGA 1 - godina 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom IV - dokumenti NOVJ - BORBE U BOSNI I HERCEGOVINI
    KNJIGA 1 - maj-septembar 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom V - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U HRVATSKOJ
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VI - BORBE U SLOVENIJI
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VII - BORBE U MAKEDONIJI
    KNJIGA 1 - juli 1941-septembar 1943.

ZBORNIK NOR-a. tom VIII - DEJSTVA NA JADRANU
    KNJIGA 1 - juli 1942-januar 1944.

ZBORNIK NOR-a. tom IX - DOKUMENTI ORGANIZACIJA KOMUNISTIČKE PARTIJE
    KNJIGA 1 - avgust 1941-avgust 1942.

ZBORNIK NOR-a. tom X - JUGOSLOVENSKO RATNO VAZDUHOPLOVSTVO U NARODNOOSLOBODILAČKOM RATU
    KNJIGA 1 - maj 1942-februar 1945.

ZBORNIK NOR-a. tom XI - OPERACIJE JUGOSLOVENSKE ARMIJE 1945.
    KNJIGA 1 - PRVA ARMIJA, 1. mart-15. maj 1945.




ZBORNIK NOR-a. tom XV, DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE
    knjiga 1 - DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE U NAPADU I OKUPACIJI JUGOSLAVIJE

ZLOČINI NA JUGOSLOVENSKIM PROSTORIMA U PRVOM I DRUGOM SVETSKOM RATU - ZBORNIK DOKUMENATA: tom I, ZLOČINI NDH
    knjiga 1: godina 1941.

NARODNOOSLOBODILAČKA BORBA U DALMACIJI 1941-1945. ZBORNIK DOKUMENATA
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 4: listopad-prosinac 1942.
    knjiga 6: travanj-lipanj 1943.
    knjiga 7: srpanj-kolovoz 1943.
    knjiga 8: rujan-listopad 1943.

SJEVEROZAPADNA HRVATSKA U NARODNOOSLOBODILAČKOJ BORBI I SOCIJALISTIČKOJ REVOLUCIJI 1941-1945, GRAĐA
    knjiga 1: godina 1941.

HISTORIJSKI INSTITUT SLAVONIJE: GRAĐA ZA HISTORIJU NARODNOOSLOBODILAČKOG POKRETA U SLAVONIJI
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 2: siječanj-lipanj 1942.
    knjiga 3: srpanj-prosinac 1942.
    knjiga 9: 16 studeni-31. prosinac 1943.



ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOÐENJA BOSNE I HERCEGOVINE
    KNJIGA 1 - 1943. I 1944. GODINA

Institut za historiju radničkog pokreta Hrvatske: ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOĐENJA HRVATSKE –zbornik dokumenata
    1944 (od 10. svibnja do 31. prosinca)
BIBLIOTEKA

- knjige


Italija


Drugi svetski rat u Jugoslaviji

- posebno
    FOTOGALERIJA   -   nove slike  
    
    
    
    

- knjige savezničkih autora
- knjige nemačkih autora
- knjige domaćih autora
    Dušan Lukač: TREĆI RAJH I ZEMLJE JUGOISTOČNE EVROPE:
-o ustanku
-ndh
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
- o četnicima Draže Mihailovića
- jedinice NOV I POJ
-- brigade
    Slobodan Špegar Špego: ILUSTROVANA MONOGRAFIJA PRVE KRAJIŠKE BRIGADE
        
        
        
        
-- divizije i korpusi
    Lado Ambrožič-Novljan: PETNAJSTA DIVIZIJA
        

Žužemberška operacija
        

Wolkenbruch II
        

Boj za Žužemberk od 1. do 4. maja 1944
        

Sovražnikov vdor v Belo krajino od 13. do 15. novembra 1944
    Stanko Petelin: ENAINTRIDESETA DIVIZIJA
        

Nemška ofenziva *Traufe*
        

Rušenje proge Rakek-Postojna-Košana
        

Osvobajanje Bohinja in blejske kotline
        

Napad na Železnike
-- partizanski odredi
- bitke i ratne operacije
    EDICIJA ZA POBEDU I SLOBODU:
     knjiga 2: Beogradska operacija : učesnici govore : okrugli sto 18. okt. 1984
     knjiga 3: Kninska operacija : učesnici govore : okrugli sto 1. dec. 1984
     knjiga 5: Mostarska operacija : učesnici govore : okrugli sto 13. februar 1985.
- ratna zbivanja po oblastima
    PETROVAC U NOB – ZBORNIK SJEĆANJA:
    Dragoslav Dimitrijević - Beli: NARODNI HEROJ DARINKA RADOVIĆ
- antifašistička borba u gradovima
    ZAGREB 1941-1945. – ZBORNIK SJEĆANJA:
- vazduhoplovstvo
- mornarica
- različite službe
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
   VEZE U NOB-u 1941-1945. – RATNA SEĆANJA
    knjiga 1
    SANITETSKA SLUŽBA U NOR-U, zbornik radova
- zločini