- dokumenti i knjige o drugom svetskom ratu na teritoriji Jugoslavije i povezanim zbivanjima
- arhivski fond:
- Nemački dokumenti sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington)
ukupno trenutno sadrži 84 kompletnih rolni sa ukupno 94175 listova dokumenata
- aktuelno:
- Pretraga kroz beleške uz nemačke dokumente sa mikrofilmova National Archive Washington (Documents from National Archive Washington - notes search)
search string 1:
search string 2:
Vojnoistorijski institut je početkom šezdesetih godina dobio od National Archive nemačke zaplenjene dokumetne koji se odnose na Jugoslaviju u obliku mikrofilmova. To je dovelo do značajnog skoka u kvalitetu istoriografskog istraživanja u Jugoslaviji. Oko 2.000 dokumenata je prevedeno i objavljeno u ediciji Zbornika Vojnoistorijskog instituta (takođe dostupnih na sajtu, videti linkove dole). Međutim, radilo se o redakcijskom izboru, a rolne su bile samo ograničeno dostupne iz tehničkih razloga, pa se često postavljalo pitanje reprezentativnosti i pouzdanosti. S obzirom da je danas dostupna velika masa originalnih nemačkih dokumenata iz WW2 u digitalnom formatu, i to ne u obliku nekog redakcijskog izbora, nego svi redom, u obliku kompletnih rolni, i s obzirom da interesovanje postoji, pravljenje neke vrste javnih beleški o sadržaju pojavilo se kao logična i korisna ideja koja može olakšati navigaciju i ubrzati pretragu. Ovaj posao je tek u začetku - na sajtu je trenutno dostupno ukupno 84 kompletnih rolni dokumenata, sa ukupno 94175 listova dokumenata, a broj beleški uz dokumente je trenutno svega 993 (dakle oko 1%) - ali nadamo se značajnom porastu s vremenom.
Beleške radi više istoričara, pa ima dosta stilskih i sadržajnih nedoslednosti. Neka imena navedena su u s-h obliku, a neka u nemačkom originalu, pa je stoga dobra ideja izbegavati dijakritike, ili ponoviti traženu reč u obliku sa i bez dijakritika. Pretraga kroz beleške radi tako što unesete traženu reč (ili deo reči) u jedno polje, a u drugo unesete alternativni oblik pisanja tog pojma, ili neki drugi pojam, i pritisnete dugme "traži!". Pretraga je "case sensitive", odnosno, ako reč u belešci počinje velikim slovom, a Vi je ukucate malim slovima, ta beleška neće biti uvrštena u rezultat. U rezultate će biti uvrštene sve beleške u kojima se nalazi bilo koja od unetih reči. Niz rezultata sa slikama odgovarajućih dokumenata će biti prikazan u novom tabu odnosno prozoru.
Par saveta: S obzirom na aktuelnost, najtraženiji su dokumenti koji se odnose na DM-četnike. Trenutno takvih beleški ima 430. Ako Vas npr zanimaju izveštaji o gubicima, njih u dokumentima ima veoma mnogo, ali su u beleškama slabije zastupljeni. Pri tome treba imati u vidu da se ponekad pojavljuju sa rečju "mrtvih", "mrtav", "poginuli", i varijantama, a ima ih priličan broj koji su obeleženi sa "KIA" - profesionalna deformacija istoričara rata .
- tekuće informacije
- nove knjige
- hronologija NOR-a: na današnji dan dan: mesec:
hronološki podaci za:
- Draža Mihailović

- grad Zagreb
- grad Split
- grad Trst
- Divizija Brandenburg
- 373. legionarska divizija
- 2. diverzantski bataljon NOVH
- 3. diverzantski bataljon NOVH
- Diverzantski bataljon GŠ NOV i PO za Vojvodinu
- 15. slovenačka divizija
- 1. slovenačka udarna brigada Tone Tomšič
- 13. slovenačka udarna brigada Mirko Bračič
- 19. slovenačka udarna brigada Srečko Kosovel
- 11. slovenačka udarna brigada Miloš Zidanšek

1941:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 19-09-1941 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 19-09-1941 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1941-9-19 - U s. Struganiku (kod Valjeva) održan sastanak između komandanta GŠ NOP odreda Jugoslavije Josipa Broza Tita i komandanta četničkih odreda pukovnika Draže Mihailovića. Pod izgovorom da još nije vreme, Draža Mihailović odbacio predlog Josipa Broza Tita o zajedničkoj borbi partizana i četnika protiv nemačkog okupatora. Jedino je došlo do usmenog sporazuma o nenapadanju i o -lojalnom- ponašanju četnika prema partizanima.
1941-9-19 - U s. Fatnici (kod Bileće), po direktivi Štaba NOP odreda BiH, formiran Štab Hercegovačke brigade NOP odreda. Time je prestao da postoji Oblasni štab za Hercegovinu. Mesto sreskih štabova za Bileću, Nevesinje, Gacko i Trebinje formirani su štabovi 1. bataljona (obuhvatao Nevesinje, Gacko, Stolac i deo bilećkog sreza) i 2. bataljon (obuhvatao Trebinje, Ljubinje i veći deo bilećkog sreza).
1941-9-19 - Pračanska četa Romanijskog partizanskog bataljona zauzela Sjetlinu i zarobila 48 žandarma i domobrana.
1941-9-19 - U dvodnevnoj akciji čišćenja ustaše popalile sela Bunaru, Jasenovac, D. Polje i Glavice (srez Ključ) i ubile 189 Srba (ljude, žene i decu).
1941-9-19 - U s. Kokorima (kod Prnjavora) ustanici spalili opštinsku zgradu.
1941-9-19 - Kod tunela Kupjaka (blizu Delnica) Delnička partizanska četa minirala železničku prugu i izbacila 14 vagona iz šina.
1941-9-19 - Na Petrovoj gori otpočela dvodnevna konferencija delegata NOP-a Korduna i Banije na kojoj je donesen niz značajnih odluka u vezi sa vojno-političkim učvršćenjem ustanka i upućen proglas narodu tih pokrajina sa pozivom da odlučno stupi u borbu protiv okupatora i domaćih izdajnika.
1941-9-19 - U Zagrebu ustaški preki sud osudio 50 Jevreja i komunista na smrt streljanjem.
1941-9-19 - U Beograd, radi ugušenja ustanka u Srbiji, iz Grčke prebačen Štab 18. armijskog korpusa, sa generalom Bemeom na čelu, na koga je preneta sva izvršna vlast u Srbiji. Pod komandu 18. korpusa stavljena i Viša komanda za naročitu upotrebu 65. General Berne dobio naziv -opunomoćeni komandujući general u Srbiji-.
1941-9-19 - U Trstenik upali delovi Pomoravskog NOP odreda i razoružali 43 žandarma i finansa.
1941-9-19 - U V. Ivanči delovi Kosmajskog NOP odreda onesposobili rudnik uglja koji je snabdevao električnu centralu i fabriku džakova u Mladenovcu.
1941-9-19 - Između ž. st, Rabrova i Češljeve Bare (kod Kučeva) delovi Požarevačkog NOP odreda minirali most i prekinuli saobraćaj.
1941-9-19 - Posle ogorčene borbe protiv Posavskog NOP odreda (naročito kod s. Stublina) nemački 125. pešadijski puk ušao u Ub.
1941-9-19 - U Petrovgradu (sada: Zrenjanin) nemački vojnici streljali 12 rodoljuba.
1941-9-19 - po podne upala je u kancelarije opštinske uprave u Jovcu jedna grupa od 10-15 nepoznatih ljudi naoružanih puškama i nasilno spalila knjige o naplati državnog poreza. Napadači su zatim pobegli u pravcu sela Trešnjevice.

1942:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 19-09-1942 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 19-09-1942 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1942-9-19 - U Zadru vođeni razgovori između italijanskog guvernera Dalmacije i izaslanika Draže Mihailovića, te je postignut nov sporazum o materijalnoj i finansijskoj pomoći četnicima od strane italijanskih vlasti. Guvernatorat Dalmacije, na osnovu tih razgovora, docnije je uručio komandantu Dinarske četničke divizije sumu od 4 miliona lira i 9 miliona jugoslovenskih dinara.
1942-9-19 - U Zagrebu održan sastanak između komandanta italijanske 2. armije generala Marija Roate i poglavnika NDH Ante Pavelića, na kome su, pored ostalog razmotrena pitanja u vezi sa operacijom protiv partizanskih snaga u Eosni i Hercegovini (operacijom -Dinara-) i pitanja odnosa Više komande -Slovenija-Dalmacija- (Superslode) s najvišim vojnim i civilnim organima NDH.
1942-9-19 - Delovi 5. crnogorske i 10. hercegovačke NOU brigade u kraćoj borbi razbili posadu od oko 300 domobrana, ustaša i žandarma i zauzeli Fojnicu, zatim spalili rudnik u s. Bakovićima i dve pilane.
1942-9-19 - U s. Uništima (kod Knina), po naređenju Štaba 4. operativne zone NOP odreda Hrvatske, od Vaganjske čete i čete na Vještića gori formiran Vaganjski partizanski bataljon.
1942-9-19 - Jedinice 1. proleterskog NOU bataljona Hrvatske i 1. i 2. udarnog bataljona 1. primorsko-goranskog NOP odreda zauzele ustaško-domobransko uporište u s. Siću (kod Vojnića).
1942-9-19 - Kod s. Dabnice (blizu Prilepa) bugarska policija, posle teškog mučenja u zatvoru, streljala Rampa Levkovskog, narodnog heroja.
1942-9-19 - GŠ NOP odreda za Sloveniju naredio da partizanske jedinice pređu u opštu ofanzivu na okupatora i Belu gardu.
1942-9-19 - Delovi 3. NOP^odreda 3. operativne zone Hrvatske napali obezbeđenje imanja kaznione Srem. Mitrovice (u blizini s. Jarka), razoružali dva stražara i oslobodili 20 kažnjenika.
1942-9-19 - U rejonu s. Jamene (kod Srem. Rače) Bosutska partizanska četa napala dva vodu 25. čete 6. domobranskog puka i zaplenila nešto municije.
1942-9-19 - U Umčarima i M. Ivanči Kosmajska četa 1. šumadijskog NOP odreda demolirala železničke stanice.

1943:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 19-09-1943 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 19-09-1943 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1943-9-19 - GŠ NOV i PO za Crnu Goru i Boku, povodom četničkog poziva partizanima da se vrate kućama, izdao proglas narodu u kome ukazuje na izdajničku ulogu četnika.
1943-9-19 - U Splitu formirana Obalska komanda (za srednju Dalmaciju), potčinjena Štabu 4. operativne zone NOV i PO Hrvatske. (Ona je 29. septembra preformirana u Komandu flote naoružanih brodova, koja je dejstvovaia do 24. oktobra, kada je otpočeo rad Štaba mornarice NOVJ.)
1943-9-19 - U rejonu s. Kalnika (kod Križevaca) delovi Pavelićeve gardijske brigade iznenada napali NO brigadu -Braća Radić- 2. operativne zone NOV i PO Hrvatske i naneli joj gubitke od 1 mrtvog i 12 zarobljenih.
1943-9-19/20 - Delovi NO brigade -Braća Radić- zapalili ž. st. Varaždinske Toplice i uništili postrojenja.
1943-9-19/20 - U s. Pčinji (kod Kumanova) grupa boraca Kumanovskog NOP odreda spalila opštinsku arhivu, održala miting i seljacima podelila rekviriranu vunu.
1943-9-19 - Kod Cerknice 1. slovenačka NOU brigada -Tone Tomšič- i 3. slovenačka NOU brigada -Ivan Gradnik- napale nemačku motorizovanu kolonu koja je iz Rakeka prodrla u Cerknicu. Posle višečasovne borbe one su je primorale da se uz osetne gubitke povuče u polazni garnizon.
1943-9-19 - Kod s. Krmelja 6. slovenačka NOU brigada -Slavko Šlander- napala nemačku motorizovanu kolonu koja je nadirala iz Sevnice. Posle višečasovne borbe ona je kolonu odbila u polazni garnizon, nanevši joj znatne gubitke.
1943-9-19 - Delovi nemačke 173. rezervne divizije, 901. motorizovanog puka, 186. rezervnog grenadirskog bataljona, policijske jedinice i snage Sremske domobranske brigade (ukupno oko 5000 vojnika) otpočeli prostorno najširu i vremenski najdužu operaciju u Sremu, s ciljem da unište jedinieo NOV i PO Vojvodine i oslobode se njihovog pritiska na komunikacije, opljačkaju i popale sela i odvedu sposobne muškarce u logore. Neprijatelj je istog dana na Fruškoj gori spalio s. Bešenovački Prnjavor i preneo dejstva najpre na severoistočni (21-23, septembra), a potom na jugoistočni Srem (od 30. septembra do 8 oktobra), gde je, ne nailazeći na veći otpor, spalio i opljačkao veliki broj sela, masovno ubijajući i hapseći stanovništvo. Pošto je iz rejona Pančeva doveo 1. kozačku konjičku diviziju i pregrupisao snage, neprijatelj je 13. oktobra otpočeo nov koncentričan napad na delove 1. sremskog NOP odreda u Fruškoj gori, da bi 21. oktobra napao snage NOV i PO Vojvodine u Bosutskim šumama, gde su akcije trajale do 27. oktobra.
1943-9-19 - U s. Klenikama (kod Vranja) Udarni bataljon 2. južnomoravskog NOP odreda napao bugarske policajce. Poginula su 3 policajca, dok su 3 izgorela u zapaljenoj zgradi opštine. Bataljon je u selu zapalio i magacin sa 3 vagona žita i zaplenio 8 pušaka i 300 kg masla.
1943-9-19 - Na pruzi Bujanovac-Preševo 2. bataljon 2. južnomoravskog NOP odreda miniranjem prevrnuo lokomotivu i nekoliko vagona, a potom zapalio kompoziciju od 40 vagona u kojima su se nalazili seno i gvozdene konstrukcije. Poginuli su 1 nemački vojnik i 3 bugarska železničara a zarobljena su 2 nemačka vojnika i 3 bugarska železničara.
1943-9-19 - Između s. Beške i s. Čortanovaca delovi 1. sremskog NOP odreda minirali prugu Novi Sad - Stara Pazova i uništili lokomotivu i nekoliko vagona oklopnog voza, kao i dizalicu.
1943-9-19/20 - Između s. Platičeva i s. Klenka delovi 3. bataljona 1. sremskog NOP odreda razrušili prugu Ruma-Šabac.

1944:
nemačke divizije na teritoriji Jugoslavije na dan 19-09-1944 (crveno):
704. pešadijska divizija * 714. pešadijska divizija * 717. pešadijska divizija * 718. pešadijska divizija * 42. lovačka divizija * 100. lovačka divizija * 104. lovačka divizija * 114. lovačka divizija * 117. lovačka divizija * 118. lovačka divizija * 1. brdska divizija Vermahta * 98. pešadijska divizija * Divizija Brandenburg * 1. SS oklopna divizija Telesna garda Adolfa Hitlera * 4. SS policijska oklopna grenadirska divizija * 7. SS divizija Prinz Eugen * 11. SS oklopna grenadirska divizija Nordland * 13. SS divizija Handžar * 14. SS divizija Galizia * 21. SS divizija Skenderbeg * 1. kozačka divizija Vermahta * 2. kozačka konjička divizija * 113. pešadijska divizija * 22. pešadijska divizija * 41. tvrđavska divizija * 44. pešadijska divizija * 71. pešadijska divizija * 181. pešadijska divizija * 188. brdska divizija * 162. pešadijska divizija (Turkestanska) * 173. rezervna divizija * 187. rezervna divizija * 237. rezervna divizija * 264. pešadijska divizija * 297. pešadijska divizija * 342. pešadijska divizija * 367. pešadijska divizija * 371. pešadijska divizija * 369. legionarska divizija (vražja) * 373. legionarska divizija Tiger * 392. legionarska divizija (plava) * Divizija Stefan * Divizija Böttcher

gradovi slobodne teritorije u teritoriji Jugoslavije na dan 19-09-1944 (crveno):Poreč * Rovinj * Pazin * Labin * Rijeka * Novo Mesto * Metlika * Senj * Vojnić * Karlobag * Vrginmost * Koprivnica * Glina * Gospić * Čazma * Cazin * Korenica * Bihać * Zadar * Udbina * Virovitica * Gračac * Daruvar * Prijedor * Pakrac * Bosanski Petrovac * Sanski Most * Drvar * Šibenik * Bosansko Grahovo * Slavonska Požega * Banja Luka * Trogir * Glamoč * Jajce * Split * Livno * Teslić * Sombor * Bosanski Šamac * Bugojno * Doboj * Travnik * Subotica * Imotski * Tuzla * Bijeljina * Mostar * Zvornik * Sarajevo * Novi Sad * Sremska Mitrovica * Vlasenica * Ruma * Šabac * Zrenjanin * Foča * Gacko * Dubrovnik * Bileća * Valjevo * Trebinje * Beograd * Pančevo * Pljevlja * Užice * Prijepolje * Nikšić * Aranđelovac * Smederevo * Čačak * Cetinje * Požarevac * Bijelo Polje * Podgorica * Kragujevac * Kraljevo * Berane * Vrnjačka Banja * Novi Pazar * Kruševac * Bor * Negotin * Zaječar * Niš * Knjaževac * Leskovac * Debar * Vlasotince * Vranje * Skoplje * Kičevo * Prilep

hronologija događaja:
1944-9-19 - Snage Crvene armije zauzele Temišvar (u Rumuniji).
1944-9-19 - VŠ NOV i POJ naredio Štabu 3. udarnog korpusa NOVJ da razvije ofanzivu prema Semberiji i Posavini, jer je obavešten da nemačka 13. SS divizija -Handžar- odlazi sa područja toga korpusa. Ujedno ga je obavestio da će se 28. udarna divizija NOVJ preko r. Bosne prebaciti na odsek Modriča - pl. Trebovac.
1944-9-19 - VŠ NOV i POJ uputio direktivu Štabu 28. udarne divizije NOVJ: posle prebacivanja u istočnu Bosnu, ova će divizija sadejstvovati sa snagama 3. udarnog korpusa NOVJ na čišćenju Posavine, Majevice i Semberije, a zatim će ostati na Majevici i u Semberiji kao pobočnica naših snaga u zapadnoj Srbiji, spremna da se tamo prebaci; potrebno je da je ona snabdevena municijom, da je na borbenoj visini i da ostane pod neposrednom komandom VŠ NOV i POJ.
1944-9-19 - U Moskvi predstavnici vlada SSSR-a i Finske potpisali finsko-sovjetsko primirje.
1944-9-19 - Naređenjem VŠ NOV i POJ, zbog uspeha u borbama protiv okupatora i kvislinških formacija, 1. dalmatinska NOU brigada nazvana proleterskom.
1944-9-19 - Šesnaesta krajiška udarna brigada 39. divizije NOVJ razbila neprijatelja u s. G. Šeheru, gde je zarobila jednu četu domobrana, i izbila do Kaštela (u Banjoj Luci).
1944-9-19 - Jedinice 5. udarnog korpusa NOVJ nastavile žestoke ulične borbe u Banjoj Luci, naročito za Hipotekarnu banku, Banski dvor i Banovinu.
1944-9-19 - Šesta krajiška udarna brigada 4. udarne divizije NOVJ zauzela Učiteljsku školu, Fabriku duvana i Komandu mesta u Banjoj Luci.
1944-9-19 - Trinaesta krajiška udarna brigada 39. divizije NOVJ zauzela predgrađe Lauš, prodrla u Banju Luku i uništila neprijatelja u zgradama žandarmerijskog puka i železničke stanice.
1944-9-19 - U Gacku održana konferencija NOF-a za Hercegovinu: izabran Oblasni odbor NOF-a za Hercegovinu i izdat proglas narodu Hercegovine.
1944-9-19 - U Tuzli, od jednog bataljona 17. majevičke udarne brigade, jednog bataljona 18. istočnobasanske (hrvatske) brigade i jednog bataljona Tuzlanskog NOP odreda, formirana 21. istočnobosanska udarna brigada 38. udarne divizije NOVJ.
1944-9-19 - U Kalinoviku, u sastavu 29. udarne divizije 2. udarnog korpusa NOVJ, obnovljen Kalinovički NOP odred.
1944-9-19 - Delovi 10. crnogorske brigade Primorske operativne grupe 2. udarnog korpusa NOVJ, posle kraće borbe oslobodili Čevo.
1944-9-19/20 - Jedinice 5. dalmatinske udarne brigade 19. divizije NOVJ napale ustašku posadu i zauzele s. Nadin (kod Benkovca), ubivši 20, ranivši 3 i zarobivši 18 ustaša. Brigada je imala 10 poginulih i 21 ranjenog borca.
1944-9-19 - Posle dvodnevnih borbi protiv 4. makedonske brigade 50. divizije NOVJ, ojačani bataljon nemačkog 21. lovačkog puka 11. vazduhoplovno-poljske divizije i prednji delovi nemačke 22. pešadijske divizije ovladali Strumicom, uz osetne obostrane gubitke. Četvrta makedonska brigada povukla se ka pl. Ograždenu.
1944-9-19 - Posle dvodnevnih borbi na položajima s. Varoš i s. Mažučište, nemačke Borbene grupe -Gulman-. (dva ojačana bataljona i jedan artiljerijski divizion) i -Papst- (dva ojačana bataljona i jedan artiljerijski divizion) i jedan bataljon 4. SS motorizovane policijske divizije zauzeli Prilep. Jedinice 41. divizije NOVJ i bugarske snage Prilepskog garnizona (2. bataljon 45. pešadijskog puka, 15. artiljerijski puk bez jednog diviziona i granični delovi) poseli su, za odbranu, prisadsko-pletvarske položaje.
1944-9-19 - Naredbom Štaba 4. operativne zone NOV i PO Slovenije Pohorski NOP odred preimenovan u Lackov NOP odred, pa se, sem jedne čete koja je ostala na pl. Pohorju, 22. septembra prebacio preko r. Drave na odsek Sv. Duh - Kozjak (blizu Maribora).
1944-9-19 - Savlađujući slabiji otpor četničkih snaga, jed; lice 16. udarne divizije 12. udarnog korpusa NOVJ zauzele Pecku.
1944-9-19 - Kod s. Mariovaca (na komunikaciji Topola-Ivlađenovac) 1. i 2. bataljon 4. krajiške udarne brigade 5. udarne divizije NOVJ, iv. zasede, uništili oklopni automobil, 8 kamiona i putnički automobil, zaplenili ručni reaktivni bacač, p. mitraljez, automat, 25 pušaka, pištolj, 4 kamiona, putnički automobil i dosta druge opreme. Poginuo je 21 nemački vojnik.
1944-9-19 - U Grdeličkoj klisuri (između s. Grdelice i Vladičinog Hana) jedan bataljon 13. srpske brigade 24. divizije NOVJ iz zasede napao nemačku kolonu koja se iz Leskovca probijala ka Vranju. Poginulo 150 i zarobljeno 10 nemačkih vojnika, a uništeno 5 kamiona.
1944-9-19 - Kod s. Popadije jedinice 25. divizije NOVJ uništile nemački tenk i ubile 15 nemačkih vojnika, porušile komunikaciju između s. Klokočevca i s. Popadije i četiri mosta na putu s. Miroč - Brza Palanka i zarobile 10 četnika. Gubici jedinica 25. divizije: 3 mrtva i 4 ranjena borca.
1944-9-19 - Kod s. Konjuše (blizu Rudnika) delovi 21, udarne divizije NOVJ napali četničku Levačku i 1. gružansku brigadu i odbacili ih u s. Bare.
1944-9-19 - Između s. Crvene Crkve i s. Jasenova (kod Bele Crkve) jedinioe Belocrkvanskog NOP odreda minirale prugu, uništile lokomotivu i, prilikom pretresa tih sela, ubile 15 i zarobile 5 nerijateljskih vojnika, zaplenivši 7 pušaka, 3 pištolja i drugi ratni materijal.
1944-9-19 - Druga šumadijska NO brigada preimenovana u 21. srpsku udarnu brigadu NOVJ.
1944-9-19 - GŠ NOV i PO za Vojvodinu izdao naredbu da se pri Oficirskoj školi formira i Pešadijska podoficirska škola.
1944-9-19/20 - Otpočeo napad 13. i 17. srpske brigade 24. divizije NOVJ na Leskovac, koji su branili oko 500 nemačkih vojnika sa 8 tenkova, jedan puk SDS, jedan bataljon SDK, i četnici. U borbama vođenim do 21. oktobra, jedinice NOVJ su uspele da ovladaju spoljnom odbranom grada, ali su se, zbog nedostatka municije i zbog snažnog otpora neprijatelja, morale povući zapadno i jugozapadno od grada. Gubici jedinica NOVJ: 3 mrtva i 28 ranjenih. Neprijateljski gubici nepoznati.
1944-9-19/20 - Na položaju Gradina-Prijepolje 2. i 4. bataljon 5. sandžačke udarne brigade 37. udarne divizije NOVJ vodili borbu protiv 700-800 četnika. Neprijatelj je imao 15 mrtvih i više ranjenih, a 5. brigada 1 poginulog i 2 ranjena borca.
1944-9-19/20 - Jurišni bataljon 11. vojvođanske NOU brigade ponovo napao posadu velikog bunkera kod s. Pavlovaca i preduzeo rušenje pruge ka Rumi. Poginulo je 19 neprijateljskih vojnika a razrušeno je oko 1500 metara pruge. Bunker i ž. st. Pavlovci neprijatelj je konačno napustio tek krajem sledeće noći, posle obnovljenih borbi.
1944-9-19/20 - U rejonu Srem. Karlovaca delovi 8. vojvođanske NOU brigade iz zasede napali automobil i zarobili 2 nemačka oficira koji su u sukobu ranjeni. Zaplenjena su 2 automata, pištolj i automobil.
1944-9-19/20 - Između s. Platičeva i s. Nikinaca (kod Rume) jedinice 6. vojvođanske NOU brigade porušile 3000 metara pruge.









- dokumenti

- originalna nemačka i saveznička dokumentacija
KRIEGSTAGEBUCH DES OBERKOMMANDOS DER WEHRMACHT
   BAND I.: 1940-1941.
  ► BAND II.: 1942.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND III.: 1943.
     ERSTER HALBBAND
  ► BAND IV.: 1944-1945.
     ERSTER HALBBAND

    nekoliko vodiča kroz nemačke zaplenjene dokumente (iz NARA publikacije T733)
- National Archives and Records Administration, US, German documents
    T78, Roll 414 (delovi) - Zbirka dokumenata Vrhovne komande armije (Oberkommando des Heeres) - prikazi armijskih snaga i gubitaka po armijskim grupama
    Himmler file - Drawer # 6 - Folder # 232 (Handschar Division) T175 roll 70
    T354, Roll 606 - Zbirka dokumenata II SS oklopnog korpusa jun-decembar 1943 (II. SS-Panzerkorps, Juni-Dezember 1943)
    T501, Roll 255 - Zbirka dokumenata okupacionih komandanata na Balkanu 1944.
 
- sh dokumenti i prevodi

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom I - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U SRBIJI
    KNJIGA 1 - BORBE U SRBIJI 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. TOM II - DOKUMENTI VRHOVNOG ŠTABA NOV I POJ
    KNJIGA 1 - BILTENI VRHOVNOG ŠTABA

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom III - dokumenti NOVJ - BORBE U CRNOJ GORI
    KNJIGA 1 - godina 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom IV - dokumenti NOVJ - BORBE U BOSNI I HERCEGOVINI
    KNJIGA 1 - maj-septembar 1941.

ZBORNIK DOKUMENATA I PODATAKA NOR-a. tom V - DOKUMENTI NOVJ - BORBE U HRVATSKOJ
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VI - BORBE U SLOVENIJI
    KNJIGA 1 - 1941.

ZBORNIK NOR-a. tom VII - BORBE U MAKEDONIJI
    KNJIGA 1 - juli 1941-septembar 1943.

ZBORNIK NOR-a. tom VIII - DEJSTVA NA JADRANU
    KNJIGA 1 - juli 1942-januar 1944.

ZBORNIK NOR-a. tom IX - DOKUMENTI ORGANIZACIJA KOMUNISTIČKE PARTIJE
    KNJIGA 1 - avgust 1941-avgust 1942.

ZBORNIK NOR-a. tom X - JUGOSLOVENSKO RATNO VAZDUHOPLOVSTVO U NARODNOOSLOBODILAČKOM RATU
    KNJIGA 1 - maj 1942-februar 1945.

ZBORNIK NOR-a. tom XI - OPERACIJE JUGOSLOVENSKE ARMIJE 1945.
    KNJIGA 1 - PRVA ARMIJA, 1. mart-15. maj 1945.




ZBORNIK NOR-a. tom XV, DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE
    knjiga 1 - DOKUMENTI O UČEŠĆU HORTIJEVSKE MAĐARSKE U NAPADU I OKUPACIJI JUGOSLAVIJE

ZLOČINI NA JUGOSLOVENSKIM PROSTORIMA U PRVOM I DRUGOM SVETSKOM RATU - ZBORNIK DOKUMENATA: tom I, ZLOČINI NDH
    knjiga 1: godina 1941.

NARODNOOSLOBODILAČKA BORBA U DALMACIJI 1941-1945. ZBORNIK DOKUMENATA
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 4: listopad-prosinac 1942.
    knjiga 6: travanj-lipanj 1943.
    knjiga 7: srpanj-kolovoz 1943.
    knjiga 8: rujan-listopad 1943.

SJEVEROZAPADNA HRVATSKA U NARODNOOSLOBODILAČKOJ BORBI I SOCIJALISTIČKOJ REVOLUCIJI 1941-1945, GRAĐA
    knjiga 1: godina 1941.

HISTORIJSKI INSTITUT SLAVONIJE: GRAĐA ZA HISTORIJU NARODNOOSLOBODILAČKOG POKRETA U SLAVONIJI
    knjiga 1: godina 1941.
    knjiga 2: siječanj-lipanj 1942.
    knjiga 3: srpanj-prosinac 1942.
    knjiga 9: 16 studeni-31. prosinac 1943.



ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOÐENJA BOSNE I HERCEGOVINE
    KNJIGA 1 - 1943. I 1944. GODINA

Institut za historiju radničkog pokreta Hrvatske: ZEMALJSKO ANTIFAŠISTIČKO VIJEĆE NARODNOG OSLOBOĐENJA HRVATSKE –zbornik dokumenata
    1944 (od 10. svibnja do 31. prosinca)
BIBLIOTEKA

- knjige


Italija


Drugi svetski rat u Jugoslaviji

- posebno
    FOTOGALERIJA   -   nove slike  
    
    
    
    

- knjige savezničkih autora
- knjige nemačkih autora
- knjige domaćih autora
    Dušan Lukač: TREĆI RAJH I ZEMLJE JUGOISTOČNE EVROPE:
-o ustanku
-ndh
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
- o četnicima Draže Mihailovića
- jedinice NOV I POJ
-- brigade
    Slobodan Špegar Špego: ILUSTROVANA MONOGRAFIJA PRVE KRAJIŠKE BRIGADE
        
        
        
        
-- divizije i korpusi
    Lado Ambrožič-Novljan: PETNAJSTA DIVIZIJA
        

Žužemberška operacija
        

Wolkenbruch II
        

Boj za Žužemberk od 1. do 4. maja 1944
        

Sovražnikov vdor v Belo krajino od 13. do 15. novembra 1944
    Stanko Petelin: ENAINTRIDESETA DIVIZIJA
        

Nemška ofenziva *Traufe*
        

Rušenje proge Rakek-Postojna-Košana
        

Osvobajanje Bohinja in blejske kotline
        

Napad na Železnike
-- partizanski odredi
- bitke i ratne operacije
    EDICIJA ZA POBEDU I SLOBODU:
     knjiga 2: Beogradska operacija : učesnici govore : okrugli sto 18. okt. 1984
     knjiga 3: Kninska operacija : učesnici govore : okrugli sto 1. dec. 1984
     knjiga 5: Mostarska operacija : učesnici govore : okrugli sto 13. februar 1985.
- ratna zbivanja po oblastima
    PETROVAC U NOB – ZBORNIK SJEĆANJA:
    Dragoslav Dimitrijević - Beli: NARODNI HEROJ DARINKA RADOVIĆ
- antifašistička borba u gradovima
    ZAGREB 1941-1945. – ZBORNIK SJEĆANJA:
- vazduhoplovstvo
- mornarica
- različite službe
    NEMAČKA OBAVEŠTAJNA SLUŽBA U OKUPIRANOJ JUGOSLAVIJI, interna publikacija III odeljenja UPRAVE DRŽAVNE BEZBEDNOSTI
   VEZE U NOB-u 1941-1945. – RATNA SEĆANJA
    knjiga 1
    SANITETSKA SLUŽBA U NOR-U, zbornik radova
- zločini